ग्रामीण भंडारण योजना (Gramin Bhandaran Yojana) ही कृषी उत्पादनासाठी वैज्ञानिक आणि सुरक्षित साठवणूक सुविधा निर्माण करण्याच्या उद्देशाने सुरू करण्यात आलेली महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेमुळे ग्रामीण भागात गोदामे व वेअरहाऊस उभारण्यास प्रोत्साहन मिळाले आणि शेतकऱ्यांना काढणीनंतर आपला शेतमाल सुरक्षितपणे साठवून ठेवण्याची सुविधा उपलब्ध झाली. ग्रामीण भंडारण योजनेची सुरुवात 2001 मध्ये करण्यात आली होती ग्रामीण भंडारण […]
प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजना (PMMSY) ही भारत सरकारच्या मत्स्यपालन क्षेत्रातील महत्त्वाच्या योजनांपैकी एक आहे. या योजनेचा उद्देश मत्स्य उत्पादन व उत्पादकता वाढवणे, मत्स्यपालनासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवणे, मत्स्य उत्पादने साठवणूक व प्रक्रिया सुविधा विकसित करणे आणि मच्छीमार व मत्स्यशेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे हा आहे. ही योजना मत्स्यपालन, पशुपालन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालयाच्या मत्स्यपालन विभागामार्फत राबविण्यात येते. प्रधानमंत्री […]
राष्ट्रीय मधुमक्षिका पालन योजना म्हणजेच National Beekeeping and Honey Mission (NBHM) ही केंद्र सरकारची महत्त्वाची केंद्रीय क्षेत्र योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश देशात वैज्ञानिक पद्धतीने मधुमक्षिका पालनाला प्रोत्साहन देणे, दर्जेदार मध आणि इतर मधुमक्षिका उत्पादनांचे उत्पादन वाढवणे, शेतकरी व मधुमक्षिका पालकांचे उत्पन्न वाढवणे आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे हा आहे. ही योजना National Bee […]
गोपालक योजना ही उत्तर प्रदेश सरकारची पशुपालन व दुग्ध व्यवसायाला प्रोत्साहन देणारी योजना आहे. या योजनेचा उद्देश बेरोजगार युवकांना आणि पशुपालकांना दुग्ध व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आर्थिक मदत मिळवून देणे तसेच ग्रामीण भागात स्वयंरोजगाराच्या संधी निर्माण करणे हा आहे. उत्तर प्रदेश सरकारच्या माहिती व जनसंपर्क विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावरही ‘Yogi Government’s Gopalak Yojana’चा उल्लेख करण्यात आला आहे. […]
राष्ट्रीय पशुधन अभियान (National Livestock Mission – NLM) ही केंद्र सरकारची महत्त्वाची योजना असून देशातील पशुधन क्षेत्राचा विकास, पशुपालकांचे उत्पन्न वाढवणे आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे हा या योजनेचा प्रमुख उद्देश आहे. या अभियानाच्या माध्यमातून शेळी, मेंढी, कुक्कुटपालन, डुक्कर पालन, चारा व पशुधनाशी संबंधित विविध उपक्रमांना प्रोत्साहन दिले जाते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील शेतकरी, पशुपालक आणि […]
ऑपरेशन फ्लड योजना ही भारतातील दुग्ध उत्पादन आणि दुग्धव्यवसायाच्या विकासासाठी राबविण्यात आलेली ऐतिहासिक योजना आहे. या योजनेला भारतातील ‘श्वेत क्रांती’चा आधारस्तंभ मानले जाते. ऑपरेशन फ्लड योजना 1970 मध्ये सुरू करण्यात आली आणि तिच्या माध्यमातून दूध उत्पादक शेतकरी व सहकारी संस्थांना बाजारपेठेशी जोडण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. अंतर्गत दूध उत्पादकांना संघटित करून सहकारी दूध संघांची निर्मिती, दूध […]
प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना (PMKSY) ही भारत सरकारची शेतीसाठी सिंचन सुविधा आणि पाण्याचा कार्यक्षम वापर वाढविणारी महत्त्वाची योजना आहे. प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना 2015-16 मध्ये सुरू करण्यात आली असून तिचे प्रमुख उद्दिष्ट शेतापर्यंत पाण्याची उपलब्धता वाढवणे, सिंचनाखालील क्षेत्र वाढवणे आणि उपलब्ध पाण्याचा कार्यक्षम वापर करणे हे आहे. या योजनेचा मूलमंत्र “हर खेत को पानी” असा […]
परंपरागत कृषी विकास योजना (PKVY) ही भारत सरकारची सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन देणारी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना रासायनिक निविष्ठांवरील अवलंबित्व कमी करून सेंद्रिय आणि पर्यावरणपूरक शेती पद्धती स्वीकारण्यासाठी आर्थिक मदत, प्रशिक्षण, प्रमाणन आणि बाजारपेठेशी जोडणी यांसारखे सहाय्य दिले जाते. परंपरागत कृषी विकास योजना 2015-16 पासून राबवली जात आहे आणि सध्या ती प्रधानमंत्री राष्ट्रीय […]
मृदा स्वास्थ्य कार्ड योजना ही शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेतातील मातीची गुणवत्ता आणि पोषक घटकांची स्थिती समजून घेण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेली महत्त्वाची कृषी योजना आहे. या योजनेच्या माध्यमातून मातीचे वैज्ञानिक पद्धतीने परीक्षण करून शेतकऱ्यांना मृदा आरोग्य कार्ड दिले जाते. या कार्डमध्ये मातीतील विविध पोषक घटकांची माहिती तसेच पिकानुसार आवश्यक खतांचा योग्य वापर करण्याच्या शिफारसी दिल्या जातात. […]
राष्ट्रीय कृषी विकास योजना (RKVY) ही भारतातील कृषी आणि संलग्न क्षेत्राच्या सर्वांगीण विकासासाठी सुरू करण्यात आलेली महत्त्वाची केंद्र पुरस्कृत योजना आहे. राष्ट्रीय कृषी विकास योजना अंतर्गत राज्यांना त्यांच्या स्थानिक गरजा, कृषी परिस्थिती आणि प्राधान्यक्रमानुसार कृषी क्षेत्रातील विविध प्रकल्प राबविण्यासाठी लवचिकता देण्यात आली आहे. या योजनेचा मुख्य भर शेती अधिक फायदेशीर बनवणे, कृषी पायाभूत सुविधा विकसित […]