राष्ट्रीय जल मिशन (National Water Mission) हे भारत सरकारच्या हवामान बदलासंबंधी राष्ट्रीय कृती आराखड्यातील (NAPCC) प्रमुख मिशनपैकी एक आहे. देशातील जलस्रोतांचे संवर्धन, पाण्याचा कार्यक्षम वापर आणि जलसुरक्षा मजबूत करणे हा राष्ट्रीय जल मिशनचा मुख्य उद्देश आहे. अंतर्गत पाण्याचा अपव्यय कमी करणे, जलसंधारणाला प्रोत्साहन देणे, पाण्याची उपलब्धता वाढवणे आणि विविध क्षेत्रांमध्ये पाण्याचा अधिक कार्यक्षम वापर करण्यावर […]
पीएम स्ट्रीट वेंडर आत्मनिर्भर निधी योजना (PM SVANidhi) ही रस्त्यावरील फेरीवाले आणि पथविक्रेत्यांना आर्थिक मदत देऊन त्यांचा व्यवसाय पुन्हा उभा करण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेली महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र स्ट्रीट व्हेंडर्सना तारणाशिवाय कार्यकारी भांडवल कर्ज, डिजिटल व्यवहारांना प्रोत्साहन आणि नियमित परतफेडीसाठी प्रोत्साहन दिले जाते. 1 जून 2020 रोजी सुरू करण्यात आली. कोविड-19 महामारीमुळे […]
प्रधानमंत्री अनुसूचित जाती अभ्युदय योजना (PM-AJAY) ही अनुसूचित जाती (SC) समाजाच्या सामाजिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक विकासासाठी केंद्र सरकारकडून राबवली जाणारी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश अनुसूचित जातीतील नागरिकांचे जीवनमान उंचावणे, उत्पन्नाच्या संधी वाढवणे आणि सामाजिक-आर्थिक विषमता कमी करणे हा आहे. ही पूर्वीच्या तीन योजनांचे एकत्रीकरण करून तयार करण्यात आली आहे. यामध्ये Pradhan Mantri […]
प्रधानमंत्री गरीब कल्याण रोजगार अभियान (Garib Kalyan Rojgar Abhiyaan – GKRA) हे कोविड-19 महामारीच्या काळात गावाकडे परतलेल्या स्थलांतरित कामगारांना आणि ग्रामीण भागातील प्रभावित नागरिकांना रोजगार व उपजीविकेच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेले विशेष अभियान होते. 20 जून 2020 रोजी सुरू करण्यात आले होते. हे 125 दिवसांचे अभियान होते आणि त्यासाठी ₹50,000 कोटींची […]
फ्री सिलाई मशीन योजना या नावाने सोशल मीडियावर अनेकदा “महिलांना केंद्र सरकारकडून मोफत शिलाई मशीन” अशा स्वरूपाच्या पोस्ट व्हायरल होताना दिसतात. मात्र 2026 पर्यंत केंद्र सरकारची सर्व महिलांना थेट मोफत शिलाई मशीन देणारी स्वतंत्र ‘फ्री सिलाई मशीन योजना’ असल्याची अधिकृत माहिती उपलब्ध नाही. त्याऐवजी शिलाई काम करणाऱ्या कारागिरांसाठी प्रधानमंत्री विश्वकर्मा योजना (PM Vishwakarma) हा अधिकृत […]
महिला शक्ती केंद्र योजना (Mahila Shakti Kendra Scheme) ही ग्रामीण आणि सामाजिकदृष्ट्या वंचित महिलांना सरकारी योजना, सेवा, कौशल्य विकास आणि सक्षमीकरणाच्या संधींशी जोडण्यासाठी सुरू करण्यात आलेली केंद्र सरकारची महत्त्वाची योजना होती. ही योजना महिला व बाल विकास मंत्रालयाने 2017 मध्ये सुरू केली होती. अंतर्गत महिलांना त्यांच्या हक्कांची, सरकारी योजनांची आणि उपलब्ध सुविधांची माहिती गावपातळीपर्यंत पोहोचवण्यावर […]
वन स्टॉप सेंटर योजना (One Stop Centre Scheme) ही महिलांवरील हिंसाचाराच्या घटनांमध्ये तातडीची आणि एकत्रित मदत उपलब्ध करून देण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेली महत्त्वाची योजना आहे. ही योजना 2015 मध्ये सुरू झाली असून सध्या मिशन शक्ती (Mission Shakti) अंतर्गत ‘संबल (Sambal)’ उपयोजनेचा भाग आहे. वन स्टॉप सेंटर योजना अंतर्गत हिंसाचाराला बळी पडलेल्या महिलांना एकाच ठिकाणी […]
प्रधानमंत्री ई-विद्या योजना (PM e-VIDYA) हा भारत सरकारचा डिजिटल शिक्षणाशी संबंधित महत्त्वाचा उपक्रम आहे. विद्यार्थ्यांना तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून शिक्षण उपलब्ध करून देणे, ऑनलाइन आणि डिजिटल शिक्षणाची व्याप्ती वाढवणे तसेच विविध माध्यमांतून दर्जेदार शैक्षणिक सामग्री विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचवणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे. अंतर्गत डिजिटल/ऑनलाइन शिक्षणासाठी विविध उपक्रम एकत्रित करण्यात आले आहेत. यामध्ये DIKSHA, SWAYAM, SWAYAM PRABHA, […]
सौर रूफटॉप योजना ही घरांच्या छतावर सौर ऊर्जा प्रणाली बसवून वीज निर्मिती करण्यासाठी केंद्र सरकारकडून प्रोत्साहन देणाऱ्या योजनांशी संबंधित आहे. सध्या निवासी ग्राहकांसाठी प्रमुख योजना प्रधानमंत्री सूर्य घर: मोफत वीज योजना (PM Surya Ghar: Muft Bijli Yojana) आहे. ही योजना 13 फेब्रुवारी 2024 रोजी सुरू करण्यात आली असून एक कोटी घरांमध्ये रूफटॉप सोलर बसवण्याचे उद्दिष्ट […]
मुख्यमंत्री विद्यार्थी प्रोत्साहन योजना ही बिहार सरकारच्या अल्पसंख्याक कल्याण विभागामार्फत राबवली जाणारी विद्यार्थ्यांसाठीची प्रोत्साहन योजना आहे. या योजनेचा उद्देश आर्थिकदृष्ट्या व सामाजिकदृष्ट्या मागे असलेल्या विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी प्रोत्साहन देणे हा आहे. बिहार सरकारच्या अधिकृत पोर्टलवर या योजनेसाठी ऑनलाइन नोंदणीची सुविधा उपलब्ध आहे. विशेषतः बिहार राज्यातील अधिसूचित अल्पसंख्याक समुदायातील गुणवंत विद्यार्थ्यांना त्यांच्या शैक्षणिक यशानंतर आर्थिक प्रोत्साहन […]