मागेल त्याला शेततळे योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या रोजगार हमी योजना व नियोजन विभागामार्फत राबविण्यात आलेली महत्त्वाची शेतकरी योजना आहे. पावसावर अवलंबून असलेल्या कोरडवाहू शेतीला संरक्षित व शाश्वत सिंचनाची सुविधा उपलब्ध करून देणे हा या योजनेचा प्रमुख उद्देश आहे.

मागेल त्याला शेततळे योजना अंतर्गत शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेतात पाणी साठवण्यासाठी शेततळे निर्माण करण्यास अनुदान दिले जाते. शासनाच्या अधिकृत माहितीनुसार या योजनेत देय अनुदानाची कमाल मर्यादा ₹50,000 आहे.

शेततळ्यामुळे पावसाळ्यात उपलब्ध झालेले पाणी साठवून ठेवता येते. त्यामुळे पावसात खंड पडल्यास पिकांना संरक्षित सिंचन देणे शक्य होते. परिणामी शेती उत्पादनात स्थिरता आणण्यास मदत होते.

मागेल त्याला शेततळे योजना – थोडक्यात माहिती

टीप: पात्रता, मंजुरी, शेततळ्याचे आकारमान आणि देय अनुदान संबंधित शासन निर्णय व तांत्रिक मंजुरीनुसार निश्चित केले जाते.

मागेल त्याला शेततळे योजना म्हणजे काय?

मागेल त्याला शेततळे योजना ही महाराष्ट्रातील पर्जन्यावर आधारित कोरडवाहू शेतीसाठी सुरू करण्यात आलेली योजना आहे.

राज्यात अनेक भागांमध्ये पाऊस अनियमित असतो. काही वेळा पाऊस चांगला पडतो; मात्र पिकांच्या वाढीच्या काळात पावसाचा खंड पडतो. अशा परिस्थितीत शेतात साठवलेले पाणी पिकांसाठी उपयोगी ठरू शकते.

याच उद्देशाने मागेल त्याला शेततळे योजना राबविण्यात आली. शासनाच्या अधिकृत माहितीनुसार या योजनेचा उद्देश जलसंधारणाच्या माध्यमातून सिंचनाची उपलब्धता वाढवणे आणि संरक्षित व शाश्वत सिंचनाची सुविधा निर्माण करणे हा आहे.

मागेल त्याला शेततळे योजनेचा मुख्य उद्देश

मागेल त्याला शेततळे योजना सुरू करण्यामागे खालील प्रमुख उद्दिष्टे आहेत:

1. पाण्याची साठवणूक

पावसाळ्यात उपलब्ध होणारे पाणी शेततळ्यात साठवून ठेवणे.

2. संरक्षित सिंचन

पावसाचा खंड पडल्यास साठवलेल्या पाण्याचा वापर पिकांसाठी करणे.

3. कोरडवाहू शेतीला मदत

पावसावर पूर्णपणे अवलंबून असलेल्या शेतीला सिंचनाचा आधार देणे.

4. उत्पादनात स्थिरता

पाण्याची उपलब्धता वाढल्यामुळे पिकांचे उत्पादन स्थिर ठेवण्यास मदत होणे.

5. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे

सिंचनाची सुविधा उपलब्ध झाल्यामुळे विविध पिके घेण्याची संधी वाढू शकते.

मागेल त्याला शेततळे योजना – किती अनुदान मिळते?

मागेल त्याला शेततळे योजना अंतर्गत शेततळ्याच्या आकारमानानुसार अनुदान देण्याची तरतूद आहे.

महाराष्ट्र शासनाच्या नियोजन विभागाच्या अधिकृत माहितीनुसार या योजनेत अनुदानाची कमाल मर्यादा ₹50,000 आहे.

म्हणजेच मंजूर शेततळ्याच्या कामासाठी पात्र लाभार्थ्याला नियमानुसार अनुदान मिळू शकते; मात्र प्रत्यक्ष देय रक्कम कामाचे आकारमान, मंजुरी आणि लागू नियमांवर अवलंबून असते.

शेततळ्याचे संभाव्य आकारमान

मूळ शासन निर्णयातील नमुन्यात खालील आकारमानांचा उल्लेख करण्यात आला आहे:

महत्त्वाचे: प्रत्यक्ष शेततळ्याचे आकारमान तांत्रिक पाहणी, जमिनीची परिस्थिती आणि संबंधित योजनेच्या लागू नियमांनुसार निश्चित केले जाते.

मागेल त्याला शेततळे योजना – पात्रता

मागेल त्याला शेततळे योजना साठी अर्ज करण्यापूर्वी पात्रता तपासणे आवश्यक आहे.

मूळ शासन निर्णयानुसार प्रमुख पात्रता पुढीलप्रमाणे आहे:

• अर्जदार शेतकरी असावा.
• शेतकऱ्याच्या नावावर साधारणपणे किमान 0.60 हेक्टर जमीन असावी.
• शेततळ्यासाठी जमीन तांत्रिकदृष्ट्या पात्र असावी.
• यापूर्वी इतर शासकीय योजनांमधून शेततळे/सामुदायिक शेततळे किंवा संबंधित घटकाचा लाभ घेतलेला नसावा.
• शासनाने निश्चित केलेल्या इतर अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

मूळ योजनेतील 50 पैसे आणेवारीची अट नंतर शिथिल करून योजना राज्यभर लागू करण्यात आली होती.

मागेल त्याला शेततळे योजना – लाभार्थी निवड

योजनेच्या मूळ नियमांमध्ये लाभार्थी निवडीसाठी प्राधान्यक्रम निश्चित करण्यात आला होता.

प्रथम प्राधान्य

• आत्महत्याग्रस्त कुटुंबातील वारसदार शेतकरी
• दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) शेतकरी

त्यानंतर

इतर पात्र शेतकऱ्यांची निवड ज्येष्ठता/अर्जाच्या क्रमाने करण्याची तरतूद करण्यात आली होती.

सध्याच्या अर्जाच्या टप्प्यात लागू असलेला प्राधान्यक्रम संबंधित अधिकृत पोर्टल किंवा कार्यालयाकडून तपासावा.

मागेल त्याला शेततळे योजना – आवश्यक कागदपत्रे

अर्ज करताना साधारणपणे खालील कागदपत्रांची आवश्यकता असू शकते:

• आधार कार्ड
• 7/12 उतारा
• 8-अ उतारा
• बँक पासबुक
• मोबाईल नंबर
• रहिवासी पुरावा
• जमीन मालकीचा पुरावा
• BPL कार्ड/पुरावा, लागू असल्यास
• आत्महत्याग्रस्त कुटुंबातील वारसदार असल्यास संबंधित प्रमाणपत्र
• इतर आवश्यक कागदपत्रे

मूळ शासन निर्णयातील अर्ज नमुन्यात 7/12 आणि 8-अ उतारा यांचा उल्लेख आहे.

मागेल त्याला शेततळे योजना – ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?

सध्या महाराष्ट्र रोजगार हमी योजना विभागाच्या अधिकृत पोर्टलवर “मागेल त्याला शेततळे” यासाठी नोंदणीची सुविधा उपलब्ध आहे.

Step 1 – अधिकृत वेबसाइट उघडा

महाराष्ट्र रोजगार हमी योजना विभागाचे अधिकृत पोर्टल उघडा.

Step 2 – नवीन नोंदणी करा

नवीन अर्जदार असल्यास Registration पर्याय निवडा.

Step 3 – वैयक्तिक माहिती भरा

नाव, राज्य, जिल्हा, तालुका, गाव, पिनकोड, लिंग इत्यादी माहिती भरा.

Step 4 – मोबाईल नंबर द्या

आपला सक्रिय मोबाईल नंबर नोंदवा आणि OTP द्वारे पडताळणी करा.

Step 5 – User ID आणि Password तयार करा

लॉगिनसाठी आवश्यक User ID आणि Password तयार करा.

Step 6 – योजनेचा अर्ज भरा

लॉगिन करून मागेल त्याला शेततळे योजना निवडा आणि आवश्यक माहिती भरा.

Step 7 – कागदपत्रे सादर करा

आवश्यक कागदपत्रे अपलोड/सादर करा.

Step 8 – अर्ज सबमिट करा

संपूर्ण माहिती तपासून अर्ज अंतिमरित्या सबमिट करा.

Step 9 – अर्ज क्रमांक जतन करा

अर्ज सबमिट केल्यानंतर मिळालेला अर्ज क्रमांक सुरक्षित ठेवा.

मागेल त्याला शेततळे योजना – अर्जाची स्थिती कशी तपासावी?

अधिकृत EGS पोर्टलवर अर्ज मागोवा सुविधा उपलब्ध आहे. यामध्ये योजना निवडून अर्ज क्रमांक टाकून अर्जाची स्थिती तपासता येते.

अर्जाची स्थिती तपासण्याची पद्धत

1. EGS महाराष्ट्र पोर्टल उघडा.
2. अर्ज मागोवा पर्याय निवडा.
3. योजना म्हणून मागेल त्याला शेततळे निवडा.
4. अर्ज क्रमांक टाका.
5. Search करा.
6. अर्जाची सद्यस्थिती तपासा.

मागेल त्याला शेततळे योजनेचे फायदे

मागेल त्याला शेततळे योजना शेतकऱ्यांसाठी अनेक प्रकारे उपयुक्त ठरू शकते.

💧 पाण्याची साठवणूक

पावसाचे पाणी शेतात साठवता येते.

🌾 पिकांना संरक्षित सिंचन

पावसात खंड पडल्यास साठवलेल्या पाण्याचा उपयोग करता येतो.

💰 उत्पादनात वाढ होण्यास मदत

सिंचन उपलब्ध झाल्यामुळे पिकांची उत्पादकता सुधारण्यास मदत होऊ शकते.

☀️ दुष्काळाच्या परिस्थितीत आधार

पावसाचे प्रमाण कमी असल्यास शेततळ्यातील पाणी उपयोगी पडू शकते.

🌱 विविध पिकांना मदत

सिंचनाची उपलब्धता वाढल्यामुळे शेतकरी अधिक चांगल्या प्रकारे पीक नियोजन करू शकतो.

💧 जलसंधारणाला प्रोत्साहन

शेतपातळीवर पाणी अडवणे व साठवणे याला प्रोत्साहन मिळते.

मागेल त्याला शेततळे योजना – शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना

• अर्ज करण्यापूर्वी पात्रता काळजीपूर्वक तपासा.
• 7/12 आणि 8-अ उतारा अद्ययावत ठेवा.
• जमीन शेततळ्यासाठी तांत्रिकदृष्ट्या योग्य आहे का हे तपासले जाऊ शकते.
• चुकीची माहिती देऊ नका.
• अर्ज क्रमांक जतन करा.
• अर्जाची स्थिती ऑनलाइन तपासत राहा.
• अनधिकृत व्यक्तीला पैसे देऊ नका.
• अनुदानाची रक्कम शासनाच्या अधिकृत माहितीनुसारच तपासा.
• नवीन शासन निर्णय लागू झाल्यास त्यानुसार प्रक्रिया बदलू शकते.

मागेल त्याला शेततळे योजना – 20 FAQ

1. मागेल त्याला शेततळे योजना काय आहे?

ही महाराष्ट्र शासनाची शेतकऱ्यांना शेतात पाणीसाठा निर्माण करून संरक्षित सिंचनाची सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी राबविण्यात आलेली योजना आहे.

2. मागेल त्याला शेततळे योजनेत किती अनुदान मिळते?

या योजनेत कमाल ₹50,000 पर्यंत अनुदान देय असल्याचे महाराष्ट्र शासनाच्या नियोजन विभागाने नमूद केले आहे.

3. या योजनेसाठी कोण पात्र आहे?

शासनाच्या निकषांनुसार पात्र शेतकरी, आवश्यक जमीनधारणा आणि तांत्रिक पात्रता पूर्ण करणारे अर्जदार या योजनेसाठी पात्र ठरू शकतात.

4. किती जमीन असणे आवश्यक आहे?

मूळ शासन निर्णयानुसार अर्जदाराच्या नावावर किमान 0.60 हेक्टर जमीन असण्याची अट होती.

5. 7/12 उतारा आवश्यक आहे का?

होय. 7/12 उतारा हा योजनेसाठी महत्त्वाचा जमीनविषयक दस्तऐवज आहे.

6. 8-अ उतारा आवश्यक आहे का?

होय. मूळ अर्ज नमुन्यात 8-अ उताऱ्याचा उल्लेख करण्यात आला आहे.

7. शेततळ्याचे आकारमान कोण ठरवते?

शेतजमिनीची परिस्थिती, तांत्रिक निकष आणि संबंधित योजनेच्या नियमांनुसार शेततळ्याचे आकारमान निश्चित केले जाते.

8. 30 × 30 × 3 मीटर शेततळे करता येते का?

मूळ शासन निर्णयातील आकारमानांच्या यादीमध्ये 30 × 30 × 3 मीटर आकारमानाचा उल्लेख आहे. अंतिम मंजुरी तांत्रिक निकषांनुसार होते.

9. BPL शेतकऱ्यांना प्राधान्य मिळते का?

मूळ योजनेच्या लाभार्थी निवड प्रक्रियेत BPL शेतकऱ्यांना प्राधान्य देण्यात आले होते.

10. आत्महत्याग्रस्त कुटुंबातील शेतकऱ्यांना प्राधान्य आहे का?

मूळ नियमांनुसार आत्महत्याग्रस्त कुटुंबातील वारसदार शेतकऱ्यांना प्राधान्य देण्यात आले होते.

11. यापूर्वी शेततळे योजनेचा लाभ घेतला असल्यास पुन्हा अर्ज करता येतो का?

मूळ नियमांनुसार यापूर्वी शासकीय योजनेतून शेततळे किंवा संबंधित घटकाचा लाभ घेतलेल्या अर्जदारास पात्रता नव्हती. सध्याचे लागू नियम तपासणे आवश्यक आहे.

12. मागेल त्याला शेततळे योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज करता येतो का?

होय. महाराष्ट्र रोजगार हमी योजना विभागाच्या अधिकृत पोर्टलवर नोंदणीची सुविधा उपलब्ध आहे.

13. अर्जाची स्थिती ऑनलाइन पाहता येते का?

होय. अधिकृत पोर्टलवर अर्ज क्रमांकाच्या माध्यमातून अर्ज मागोवा घेता येतो.

14. शेततळ्यासाठी पाण्याचा स्रोत आवश्यक आहे का?

शेततळ्याचा मुख्य उद्देश पावसाचे पाणी साठवून संरक्षित सिंचन उपलब्ध करणे आहे. प्रत्यक्ष तांत्रिक पात्रता संबंधित यंत्रणेकडून तपासली जाते.

15. शेततळ्यामुळे काय फायदा होतो?

पावसाचे पाणी साठवता येते आणि पावसात खंड पडल्यास पिकांसाठी संरक्षित सिंचनाचा उपयोग करता येतो.

16. कोरडवाहू शेतकऱ्यांना याचा फायदा होतो का?

होय. पर्जन्यावर आधारित कोरडवाहू शेतीसाठी जलसिंचनाची उपलब्धता वाढवणे हा या योजनेचा प्रमुख उद्देश आहे.

17. या योजनेची सुरुवात कधी झाली?

17 फेब्रुवारी 2016 रोजीच्या शासन निर्णयानुसार “मागेल त्याला शेततळे” योजनेची अंमलबजावणी करण्यात आली.

18. ही योजना संपूर्ण महाराष्ट्रात लागू आहे का?

10 ऑक्टोबर 2016 च्या शासन निर्णयानुसार योजना राज्यभर लागू करण्याची तरतूद करण्यात आली आणि 50 पैसे आणेवारीची अट शिथिल करण्यात आली.

19. या योजनेची अधिकृत वेबसाइट कोणती आहे?

महाराष्ट्र रोजगार हमी योजना व नियोजन विभागाचे अधिकृत पोर्टल egs.mahaonline.gov.in आहे.

20. मागेल त्याला शेततळे योजनेची अधिकृत माहिती कुठे मिळेल?

महाराष्ट्र शासनाच्या रोजगार हमी योजना/नियोजन विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटवर योजनेची माहिती, नोंदणी आणि अर्ज मागोवा सुविधा उपलब्ध आहे.

महत्त्वाच्या डेली अपडेट साठी Important Links

RELATED