बेटी है अनमोल योजना ही हिमाचल प्रदेश सरकारची मुलींच्या शिक्षणाला आणि आर्थिक सक्षमीकरणाला प्रोत्साहन देणारी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश BPL कुटुंबातील मुलींच्या जन्माला प्रोत्साहन देणे, त्यांचे शिक्षण सुरू ठेवण्यास मदत करणे आणि मुलींबाबतची नकारात्मक सामाजिक मानसिकता कमी करणे हा आहे

या योजनेअंतर्गत पात्र BPL कुटुंबातील जास्तीत जास्त दोन मुलींना लाभ देण्याची तरतूद होती. जन्मानंतर मुलीच्या नावावर आर्थिक रक्कम जमा केली जात असे आणि शिक्षणासाठी वर्गानुसार शिष्यवृत्ती देण्यात येत असे.

महत्त्वाची 2026 अपडेट: हिमाचल प्रदेश सरकारने 30 मार्च 2026 रोजी अधिसूचना काढून 1 एप्रिल 2026 पासून “Indira Gandhi Sukh Suraksha Yojana” लागू केली असून ती “Beti Hai Anmol Yojana” च्या जागी आणण्यात आली आहे. मात्र हिमाचलच्या काही अधिकृत सेवा पोर्टलवर Beti Hai Anmol Yojana अजूनही सेवा म्हणून दिसते आणि जुन्या/विद्यमान लाभार्थ्यांबाबत माहिती उपलब्ध आहे. त्यामुळे नवीन अर्ज करण्यापूर्वी स्थानिक विभागाकडून लागू नियम तपासणे अत्यंत आवश्यक आहे.

बेटी है अनमोल योजना – थोडक्यात

योजना हिमाचल प्रदेशात 5 जुलै 2010 पासून राबवली जात असल्याची अधिकृत माहिती उपलब्ध आहे.

बेटी है अनमोल योजना काय आहे?

बेटी है अनमोल योजना ही मुलींच्या शिक्षणासाठी आणि आर्थिक सुरक्षिततेसाठी हिमाचल प्रदेश सरकारने सुरू केलेली योजना आहे.

विशेषतः गरीबी रेषेखालील (BPL) कुटुंबातील मुलींना या योजनेचा लाभ देण्याचा उद्देश होता. मुलीच्या जन्मानंतर तिच्या नावावर आर्थिक रक्कम जमा केली जात असे. याशिवाय शाळेत शिक्षण घेत असताना तिला वर्गानुसार शिष्यवृत्ती देण्यात येत असे.

बेटी है अनमोल योजना कधी सुरू झाली?

ही योजना हिमाचल प्रदेशात 5 जुलै 2010 रोजी सुरू करण्यात आली.

योजनेचा उद्देश मुलीच्या जन्माला प्रोत्साहन देणे आणि मुलींचे शाळेतील प्रवेश व शिक्षणातील सातत्य वाढवणे हा होता.

बेटी है अनमोल योजनेचा मुख्य उद्देश

या योजनेचे प्रमुख उद्देश पुढीलप्रमाणे आहेत:

• मुलींच्या जन्माला प्रोत्साहन देणे.
• मुलींबाबतची नकारात्मक मानसिकता कमी करणे.
• मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे.
• शाळेतील मुलींचे प्रवेश व शिक्षणातील सातत्य वाढवणे.
• BPL कुटुंबातील मुलींना आर्थिक सहाय्य देणे.
• मुलींना भविष्यात स्वावलंबी बनवण्यास मदत करणे.
• मुलींच्या सामाजिक व आर्थिक स्थितीत सुधारणा करणे.

बेटी है अनमोल योजना – कोणाला लाभ मिळतो?

या योजनेचा लाभ प्रामुख्याने हिमाचल प्रदेशातील BPL कुटुंबातील मुलींना मिळत होता.

एका कुटुंबातील जास्तीत जास्त दोन मुलींना या योजनेचा लाभ मिळण्याची तरतूद होती.

बेटी है अनमोल योजना – किती आर्थिक मदत मिळते?

योजनेच्या विविध कालखंडातील अधिकृत कागदपत्रांमध्ये लाभाची रक्कम बदललेली दिसते.

पूर्वी मुलीच्या नावावर ₹10,000 जमा करण्याची तरतूद होती. नंतर हिमाचल प्रदेश सरकारने ही रक्कम वाढवून ₹12,000 केली होती. त्यानंतरच्या अधिकृत कागदपत्रांमध्ये ₹21,000 पोस्ट-बर्थ ग्रँटचा उल्लेख आढळतो.

म्हणून जुन्या आणि नवीन दस्तऐवजांमध्ये वेगवेगळ्या रकमा दिसू शकतात. 2026 मध्ये नवीन अर्जासाठी कोणती रक्कम लागू आहे असे गृहीत धरू नये, कारण 1 एप्रिल 2026 पासून योजना बदलण्यात आली आहे.

शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती

बेटी है अनमोल योजना अंतर्गत मुलींच्या शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती देण्यात येत होती.

अधिकृत माहितीनुसार शिष्यवृत्तीचे दर वर्गानुसार वेगवेगळे होते. जुन्या माहितीनुसार इयत्ता 1 ली ते 12 वीपर्यंत शिष्यवृत्ती देण्यात येत होती, तर काही अधिकृत दस्तऐवजांमध्ये उच्च शिक्षणापर्यंतच्या शिष्यवृत्तीचा उल्लेख आहे.

बेटी है अनमोल योजना – पात्रता

योजनेच्या उपलब्ध अधिकृत माहितीनुसार प्रमुख पात्रता पुढीलप्रमाणे होती:

• अर्जदार हिमाचल प्रदेशचा रहिवासी असावा.
• कुटुंबाचे नाव BPL यादीत असावे.
• लाभार्थी मुलगी असावी.
• एका कुटुंबातील जास्तीत जास्त दोन मुलींना लाभ.
• मुलीने शिक्षण घेत असल्यास संबंधित शाळेचे प्रमाणपत्र आवश्यक.
• योजनेच्या लागू नियमांनुसार मुलीचे लग्न 18 वर्षांपूर्वी झालेले नसावे.

बेटी है अनमोल योजना – आवश्यक कागदपत्रे

अधिकृत हिमाचल प्रदेश पोर्टलनुसार साधारणपणे पुढील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:

• हिमाचली Bonafide Certificate
• BPL Certificate
• मुलीच्या जन्मतारखेचा पुरावा
• ओळखपत्र
• शिक्षण घेत असल्यास शाळेच्या मुख्याध्यापकांचे प्रमाणपत्र
• बँक/पोस्ट ऑफिस संबंधित कागदपत्रे
• पासपोर्ट आकाराचा फोटो

कागदपत्रांची अंतिम यादी अर्जाच्या प्रकारानुसार बदलू शकते.

बेटी है अनमोल योजना – अर्ज कसा करायचा?

योजनेच्या उपलब्ध अधिकृत माहितीनुसार अर्ज संबंधित Child Development Project Officer (CDPO) कार्यालयाकडे सादर करण्याची प्रक्रिया होती. त्यानंतर अर्ज संबंधित जिल्हा कार्यक्रम अधिकाऱ्याकडे मंजुरीसाठी पाठवला जात असे.

Step 1: पात्रता तपासा

कुटुंब BPL यादीत आहे का ते तपासा.

Step 2: कागदपत्रे तयार करा

Bonafide Certificate, BPL Certificate, जन्मतारखेचा पुरावा आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवा.

Step 3: अर्ज भरा

संबंधित कार्यालय किंवा उपलब्ध ऑनलाइन प्रणालीद्वारे अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करा.

Step 4: कागदपत्रांची पडताळणी

संबंधित अधिकारी कागदपत्रे आणि पात्रतेची तपासणी करतात.

Step 5: लाभ मंजुरी

पात्रता निश्चित झाल्यानंतर योजनेनुसार आर्थिक/शैक्षणिक लाभ दिला जातो.

2026 मध्ये नवीन अर्ज करण्यापूर्वी 1 एप्रिल 2026 पासून लागू झालेल्या नवीन योजनेची स्थिती तपासणे आवश्यक आहे.

2026 मधील महत्त्वाची अपडेट

हिमाचल प्रदेश सरकारने 30 मार्च 2026 रोजी अधिसूचना जारी केली.

या अधिसूचनेनुसार:

“Beti Hai Anmol Yojana” च्या जागी “Indira Gandhi Sukh Suraksha Yojana” लागू करण्यात आली असून ती 1 एप्रिल 2026 पासून प्रभावी झाली आहे.

मात्र हिमाचल प्रदेशच्या काही अधिकृत पोर्टलवर Beti Hai Anmol Yojana ची सेवा आणि जुन्या लाभार्थ्यांसाठी माहिती अजूनही उपलब्ध आहे. त्यामुळे जुने लाभ/प्रलंबित अर्ज आणि नवीन अर्ज यामध्ये फरक असू शकतो.

बेटी है अनमोल योजना – फायदे

• मुलीच्या जन्माला प्रोत्साहन.
• BPL कुटुंबांना आर्थिक सहाय्य.
• मुलींच्या शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती.
• शाळेतील मुलींची उपस्थिती व शिक्षणातील सातत्य वाढवण्यास मदत.
• मुलींचे आर्थिक सक्षमीकरण.
• बालविवाहाला अप्रत्यक्षपणे प्रतिबंध.
• मुलींच्या भविष्यासाठी आर्थिक आधार.

बेटी है अनमोल योजना – 20 FAQ

1. बेटी है अनमोल योजना कोणत्या राज्याची आहे?

ही हिमाचल प्रदेश सरकारची योजना आहे.

2. बेटी है अनमोल योजना कधी सुरू झाली?

ही योजना 5 जुलै 2010 पासून राबवली जात आहे.

3. या योजनेचा मुख्य उद्देश काय आहे?

मुलींच्या जन्माला आणि शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे हा मुख्य उद्देश आहे.

4. या योजनेचा लाभ कोणाला मिळतो?

मुख्यतः हिमाचल प्रदेशातील BPL कुटुंबातील मुलींना लाभ मिळतो.

5. एका कुटुंबातील किती मुलींना लाभ मिळतो?

साधारणपणे जास्तीत जास्त दोन मुलींना लाभ मिळतो.

6. योजनेत आर्थिक मदत मिळते का?

होय. मुलीच्या जन्मानंतर आर्थिक सहाय्याची तरतूद होती.

7. शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती मिळते का?

होय. पात्र मुलींना शिक्षणासाठी वर्गानुसार शिष्यवृत्ती देण्याची तरतूद होती.

8. BPL प्रमाणपत्र आवश्यक आहे का?

होय. उपलब्ध अधिकृत अर्ज माहितीनुसार BPL Certificate आवश्यक कागदपत्रांपैकी एक आहे.

9. हिमाचल प्रदेशचा रहिवासी असणे आवश्यक आहे का?

होय. Bonafide Himachali Certificate आवश्यक असल्याचे अधिकृत माहितीत नमूद आहे.

10. मुलीच्या जन्मानंतर रक्कम कशी दिली जाते?

उपलब्ध माहितीनुसार मुलीच्या नावावर बँक/पोस्ट ऑफिसमध्ये रक्कम जमा करण्याची व्यवस्था होती.

11. मुलगी 18 वर्षांची झाल्यावर काय होते?

उपलब्ध अधिकृत माहितीनुसार जमा केलेली रक्कम मुलगी 18 वर्षांची झाल्यावर मिळण्याची तरतूद होती.

12. मुलगी शाळेत शिकत असल्यास काय मिळते?

शिक्षणासाठी वार्षिक शिष्यवृत्ती मिळण्याची तरतूद होती.

13. अर्ज कुठे करायचा?

संबंधित Child Development Project Officer (CDPO) कार्यालयामध्ये अर्ज करण्याची प्रक्रिया होती.

14. ऑनलाइन अर्ज करता येतो का?

हिमाचल प्रदेशच्या अधिकृत e-District/e-Seva प्रणालीवर Beti Hai Anmol Yojna ही सेवा सूचीबद्ध आहे.

15. 2026 मध्ये ही योजना सुरू आहे का?

महत्त्वाची स्थिती: 1 एप्रिल 2026 पासून हिमाचल प्रदेश सरकारने Indira Gandhi Sukh Suraksha Yojana ही योजना Beti Hai Anmol Yojana च्या जागी लागू केली आहे.

16. मग जुन्या लाभार्थ्यांचे काय?

जुन्या लाभार्थी किंवा प्रलंबित प्रकरणांबाबत लागू नियम संबंधित विभागाकडून तपासणे आवश्यक आहे. अधिकृत जिल्हा पोर्टलवर अजूनही योजनेची माहिती उपलब्ध आहे.

17. बेटी है अनमोल योजना केंद्र सरकारची आहे का?

नाही. ही हिमाचल प्रदेश राज्य सरकारची योजना आहे.

18. या योजनेत मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन दिले जाते का?

होय. शिष्यवृत्तीच्या माध्यमातून मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे हा योजनेचा प्रमुख उद्देश होता.

19. या योजनेचा लाभ महाराष्ट्रातील मुलींना मिळतो का?

नाही. ही योजना हिमाचल प्रदेशासाठी आहे.

20. अधिकृत माहिती कुठे मिळेल?

हिमाचल प्रदेश सरकारच्या Women & Child Development Department, e-District आणि संबंधित जिल्हा प्रशासनाच्या अधिकृत पोर्टलवर माहिती तपासता येते.

महत्त्वाच्या डेली अपडेट साठी Important Links

RELATED