OOAcademy

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान (PMGDISHA) हे ग्रामीण भारतातील नागरिकांना डिजिटल तंत्रज्ञानाचे मूलभूत ज्ञान देण्यासाठी सुरू करण्यात आलेले महत्त्वाचे अभियान आहे. संगणक, स्मार्टफोन, इंटरनेट, डिजिटल पेमेंट आणि ऑनलाइन सरकारी सेवांचा वापर करता यावा, यासाठी ग्रामीण कुटुंबांमधील नागरिकांना डिजिटल साक्षर बनवणे हा या अभियानाचा मुख्य उद्देश आहे.

आजच्या काळात बँकिंग, सरकारी योजना, शिक्षण, आरोग्य, डिजिटल पेमेंट आणि अनेक सार्वजनिक सेवा ऑनलाइन उपलब्ध आहेत. त्यामुळे ग्रामीण भागातील नागरिकांना या सुविधांचा लाभ घेण्यासाठी डिजिटल कौशल्य असणे आवश्यक आहे. प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान ग्रामीण भागातील डिजिटल दरी कमी करून नागरिकांना डिजिटल सेवांशी जोडण्याच्या दिशेने महत्त्वाची भूमिका बजावते.

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान म्हणजे काय?

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान (PMGDISHA) हे ग्रामीण भागातील नागरिकांना डिजिटल उपकरणे आणि डिजिटल सेवांचा मूलभूत वापर शिकवण्यासाठी भारत सरकारने सुरू केलेले अभियान आहे.

या अभियानामध्ये पात्र ग्रामीण नागरिकांना संगणक किंवा डिजिटल उपकरणांचा वापर, इंटरनेटचा वापर, डिजिटल पेमेंट आणि ऑनलाइन सरकारी सेवांचा वापर याबाबत मूलभूत प्रशिक्षण दिले जाते.

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियानाची सुरुवात

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियानाची सुरुवात केंद्र सरकारने ग्रामीण नागरिकांना डिजिटलदृष्ट्या सक्षम करण्याच्या उद्देशाने केली. हे अभियान डिजिटल इंडिया कार्यक्रमाच्या व्यापक उद्दिष्टांशी संबंधित आहे.

ग्रामीण भागातील नागरिकांना डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या मुख्य प्रवाहात आणणे आणि त्यांना डिजिटल सेवा वापरण्यास सक्षम करणे हा या अभियानाचा केंद्रबिंदू आहे.

PMGDISHA चे प्रमुख उद्दिष्टे

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियानाचे प्रमुख उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत:

1. ग्रामीण नागरिकांना डिजिटल साक्षर बनवणे.
2. नागरिकांना संगणक आणि डिजिटल उपकरणांचा मूलभूत वापर शिकवणे.
3. इंटरनेटचा सुरक्षित वापर करण्याचे ज्ञान देणे.
4. डिजिटल पेमेंटबाबत जागरूकता निर्माण करणे.
5. ऑनलाइन सरकारी सेवांचा वापर करण्यास सक्षम करणे.
6. ग्रामीण भागातील डिजिटल दरी कमी करणे.
7. डिजिटल तंत्रज्ञानाचा दैनंदिन जीवनात वापर वाढवणे.
8. नागरिकांना डिजिटलदृष्ट्या स्वावलंबी बनवणे.

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियानाचे फायदे

1. डिजिटल कौशल्य प्राप्त होते

प्रशिक्षणामुळे पात्र ग्रामीण नागरिकांना संगणक, स्मार्टफोन आणि इंटरनेटच्या मूलभूत वापराबाबत ज्ञान मिळते.

2. ऑनलाइन सरकारी सेवांचा वापर

नागरिकांना विविध सरकारी वेबसाइट आणि ऑनलाइन सेवांचा वापर करण्यासाठी आवश्यक प्राथमिक डिजिटल कौशल्य मिळते.

3. डिजिटल पेमेंटची माहिती

UPI, मोबाइल बँकिंग आणि इतर डिजिटल व्यवहारांबाबत नागरिकांना मूलभूत माहिती मिळू शकते.

4. ऑनलाइन शिक्षणाची सुविधा

डिजिटल साधनांचा वापर करून शैक्षणिक माहिती, ऑनलाइन अभ्यासक्रम आणि इतर डिजिटल सामग्रीचा लाभ घेणे सोपे होते.

5. ग्रामीण भागातील डिजिटल दरी कमी होते

ग्रामीण आणि शहरी भागातील डिजिटल कौशल्यातील अंतर कमी करण्यासाठी हे अभियान उपयुक्त ठरते.

6. डिजिटल आत्मविश्वास वाढतो

स्मार्टफोन, संगणक आणि इंटरनेट वापरण्याचा आत्मविश्वास ग्रामीण नागरिकांमध्ये वाढण्यास मदत होते.

PMGDISHA अंतर्गत कोणते प्रशिक्षण दिले जाते?

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान अंतर्गत डिजिटल साक्षरतेशी संबंधित विविध मूलभूत कौशल्ये शिकवली जाऊ शकतात. उदाहरणार्थ:

• डिजिटल उपकरणांचा मूलभूत वापर
• संगणकाचा वापर
• स्मार्टफोनचा वापर
• इंटरनेट ब्राउझिंग
• ऑनलाइन माहिती शोधणे
• ई-मेलचा वापर
• डिजिटल पेमेंट
• ऑनलाइन सरकारी सेवा
• डिजिटल व्यवहारातील सुरक्षितता
• सायबर फसवणुकीपासून बचावाची प्राथमिक माहिती

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियानासाठी पात्रता

PMGDISHA अंतर्गत पात्रता अभियानाच्या अधिकृत नियमांनुसार ठरवली जाते. सर्वसाधारणपणे ग्रामीण भागातील डिजिटल साक्षर नसलेल्या पात्र नागरिकांना या प्रशिक्षणाचा लाभ देण्यावर भर देण्यात आला आहे.

अभियानाच्या नियमांनुसार पात्रता तपासताना ग्रामीण रहिवास, कुटुंबाची डिजिटल साक्षरता आणि इतर निकष विचारात घेतले जाऊ शकतात.

महत्त्वाची सूचना: पात्रता आणि इतर अटी कालावधी व अधिकृत मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार बदलू शकतात. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत PMGDISHA/CSS पोर्टलवरील अद्ययावत माहिती तपासावी.

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियानासाठी आवश्यक कागदपत्रे

प्रशिक्षण किंवा नोंदणीच्या प्रक्रियेनुसार आवश्यक कागदपत्रांमध्ये पुढील बाबींचा समावेश होऊ शकतो:

• आधार कार्ड किंवा वैध ओळखपत्र
• मोबाईल क्रमांक
• रहिवासाची माहिती
• आवश्यक असल्यास इतर कागदपत्रे
• प्रशिक्षण केंद्राने मागितलेली माहिती

कागदपत्रांची अचूक यादी संबंधित अधिकृत प्रशिक्षण केंद्र किंवा पोर्टलवरून तपासावी.

PMGDISHA साठी नोंदणी कशी करावी?

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियानासाठी नोंदणीची प्रक्रिया अधिकृत प्रशिक्षण केंद्र किंवा संबंधित डिजिटल प्लॅटफॉर्मच्या माध्यमातून केली जाऊ शकते.

सामान्य प्रक्रिया

Step

1: आपल्या परिसरातील अधिकृत PMGDISHA प्रशिक्षण केंद्राची माहिती घ्या.

Step

2: केंद्रावर जाऊन अभियानासाठी पात्रता तपासा.

Step

3: आवश्यक वैयक्तिक माहिती आणि कागदपत्रे द्या.

Step

4: प्रशिक्षणासाठी नोंदणी पूर्ण करा.

Step

5: निर्धारित अभ्यासक्रमानुसार डिजिटल साक्षरता प्रशिक्षण घ्या.

Step

6: प्रशिक्षण आणि संबंधित मूल्यांकन पूर्ण करा.

Step

7: नियमांनुसार प्रमाणपत्र मिळण्याची प्रक्रिया पूर्ण करा.

PMGDISHA प्रशिक्षण केंद्र म्हणजे काय?

ग्रामीण नागरिकांना डिजिटल साक्षरतेचे प्रशिक्षण देण्यासाठी अधिकृतपणे कार्यरत असलेल्या केंद्रांच्या माध्यमातून PMGDISHA प्रशिक्षण उपलब्ध केले जाते. नागरिकांनी प्रशिक्षणासाठी फक्त अधिकृत किंवा मान्यताप्राप्त केंद्राची निवड करणे महत्त्वाचे आहे.

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान आणि महिलांचे सक्षमीकरण

ग्रामीण महिलांना डिजिटल कौशल्य मिळाल्यामुळे त्या ऑनलाइन बँकिंग, डिजिटल पेमेंट, सरकारी योजनांची माहिती, ऑनलाइन शिक्षण आणि इतर डिजिटल सेवांचा अधिक प्रभावीपणे वापर करू शकतात.

त्यामुळे प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान हे ग्रामीण महिलांच्या डिजिटल सक्षमीकरणासाठीही उपयुक्त ठरते.

PMGDISHA आणि डिजिटल पेमेंट

डिजिटल व्यवहार वाढत असताना ग्रामीण नागरिकांना सुरक्षित डिजिटल पेमेंटचे ज्ञान असणे आवश्यक आहे. PMGDISHA सारख्या डिजिटल साक्षरता कार्यक्रमांमुळे नागरिकांना डिजिटल व्यवहारांची प्राथमिक माहिती मिळण्यास मदत होते.

OTP, PIN, पासवर्ड किंवा बँकिंग माहिती कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीला देऊ नये, यासारख्या सुरक्षिततेच्या नियमांची माहिती असणे देखील महत्त्वाचे आहे.

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियानाचे महत्त्व

ग्रामीण भागातील डिजिटल साक्षरता वाढल्यामुळे नागरिकांना अनेक सेवा स्वतः ऑनलाइन वापरणे शक्य होते. यामुळे सरकारी कार्यालयांवरील काही कामांचा भार कमी होऊ शकतो आणि नागरिकांचा वेळ वाचू शकतो.

याशिवाय डिजिटल कौशल्यामुळे ग्रामीण नागरिकांना ऑनलाइन शिक्षण, बँकिंग, डिजिटल पेमेंट, माहिती आणि विविध सरकारी सेवांशी जोडले जाणे सोपे होते.

PMGDISHA – महत्त्वाची माहिती

प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान – 20 वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1. प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान म्हणजे काय?

ग्रामीण भागातील पात्र नागरिकांना डिजिटल उपकरणे, इंटरनेट आणि ऑनलाइन सेवांचा मूलभूत वापर शिकवण्यासाठी सुरू करण्यात आलेले अभियान म्हणजे प्रधानमंत्री ग्रामीण डिजिटल साक्षरता अभियान होय.

2. PMGDISHA चे पूर्ण नाव काय आहे?

PMGDISHA चे पूर्ण नाव Pradhan Mantri Gramin Digital Saksharta Abhiyan आहे.

3. PMGDISHA चा मुख्य उद्देश काय आहे?

ग्रामीण नागरिकांना डिजिटलदृष्ट्या सक्षम करणे आणि त्यांना डिजिटल सेवांचा वापर करता यावा हा मुख्य उद्देश आहे.

4. PMGDISHA कोणत्या भागासाठी महत्त्वाचे आहे?

हे अभियान विशेषतः ग्रामीण भागातील डिजिटल साक्षरता वाढवण्यासाठी केंद्रित आहे.

5. PMGDISHA मध्ये कोणते प्रशिक्षण दिले जाते?

संगणक, स्मार्टफोन, इंटरनेट, ऑनलाइन सेवा, डिजिटल पेमेंट आणि डिजिटल सुरक्षितता यांसारख्या मूलभूत बाबींचे प्रशिक्षण दिले जाऊ शकते.

6. PMGDISHA चा लाभ कोण घेऊ शकतो?

अभियानाच्या नियमांनुसार पात्र ग्रामीण भागातील डिजिटल साक्षर नसलेल्या नागरिकांना लाभ मिळू शकतो.

7. PMGDISHA अंतर्गत प्रशिक्षण मोफत आहे का?

अभियानाच्या अधिकृत नियमांनुसार पात्र लाभार्थ्यांना प्रशिक्षणाची सुविधा उपलब्ध केली जाते. स्थानिक केंद्राकडून अद्ययावत माहिती तपासणे आवश्यक आहे.

8. PMGDISHA साठी ऑनलाइन नोंदणी करता येते का?

नोंदणीची उपलब्ध पद्धत अधिकृत प्रणाली व प्रशिक्षण केंद्रानुसार असू शकते. अधिकृत PMGDISHA प्लॅटफॉर्मवर अद्ययावत प्रक्रिया तपासावी.

9. PMGDISHA मध्ये डिजिटल पेमेंट शिकवले जाते का?

होय. डिजिटल साक्षरतेच्या प्रशिक्षणामध्ये डिजिटल व्यवहार आणि त्यांच्या सुरक्षित वापराबाबत मूलभूत माहिती दिली जाऊ शकते.

10. महिलांना PMGDISHA चा फायदा होतो का?

होय. पात्र ग्रामीण महिलांना डिजिटल उपकरणे, ऑनलाइन सेवा आणि डिजिटल व्यवहार वापरण्यासाठी आवश्यक कौशल्य मिळण्यास मदत होते.

11. शेतकऱ्यांना PMGDISHA चा फायदा होऊ शकतो का?

पात्र ग्रामीण नागरिक म्हणून शेतकऱ्यांनाही डिजिटल कौशल्याचा फायदा होऊ शकतो.

12. PMGDISHA मध्ये स्मार्टफोन वापरणे शिकवले जाते का?

डिजिटल साक्षरतेच्या प्रशिक्षणामध्ये स्मार्टफोन आणि डिजिटल उपकरणांच्या मूलभूत वापराचा समावेश होऊ शकतो.

13. PMGDISHA मध्ये इंटरनेट वापरणे शिकवले जाते का?

होय. इंटरनेटचा मूलभूत आणि सुरक्षित वापर हा डिजिटल साक्षरतेचा महत्त्वाचा भाग आहे.

14. PMGDISHA मुळे सरकारी ऑनलाइन सेवा वापरता येतात का?

डिजिटल कौशल्य प्राप्त झाल्यामुळे नागरिकांना विविध ऑनलाइन सरकारी सेवा वापरणे अधिक सोपे होऊ शकते.

15. PMGDISHA मध्ये प्रमाणपत्र मिळते का?

प्रशिक्षण आणि मूल्यांकनाशी संबंधित अधिकृत नियम पूर्ण केल्यास प्रमाणपत्र देण्याची प्रक्रिया असू शकते.

16. PMGDISHA आणि Digital India यांचा संबंध काय आहे?

PMGDISHA ग्रामीण नागरिकांना डिजिटल सेवांशी जोडण्यास मदत करणारा डिजिटल साक्षरता उपक्रम असून तो डिजिटल समावेशनाच्या व्यापक उद्दिष्टांशी संबंधित आहे.

17. PMGDISHA साठी आधार कार्ड आवश्यक आहे का?

नोंदणी व ओळख पडताळणीसाठी आधार किंवा इतर आवश्यक कागदपत्रांची मागणी संबंधित प्रक्रियेनुसार होऊ शकते.

18. PMGDISHA प्रशिक्षण कुठे मिळते?

अधिकृत PMGDISHA प्रशिक्षण केंद्रांच्या माध्यमातून प्रशिक्षण उपलब्ध केले जाऊ शकते.

19. PMGDISHA मुळे रोजगाराच्या संधी वाढतात का?

डिजिटल कौशल्यामुळे ऑनलाइन सेवा, डिजिटल कामकाज आणि विविध रोजगाराच्या संधींबाबत नागरिक अधिक सक्षम होऊ शकतात.

20. PMGDISHA ची अधिकृत माहिती कुठे मिळेल?

PMGDISHA संदर्भातील अद्ययावत पात्रता, नोंदणी, प्रशिक्षण केंद्र आणि इतर माहिती अधिकृत सरकारी/PMGDISHA पोर्टलवरून तपासावी.

महत्त्वाच्या डेली अपडेट साठी Important Links

RELATED