श्रमिक स्पेशल योजना ही कोविड-19 महामारीच्या काळात केंद्र सरकारने स्थलांतरित कामगार, विद्यार्थी, पर्यटक आणि इतर अडकलेल्या नागरिकांना त्यांच्या मूळ गावी पोहोचवण्यासाठी सुरू केलेली विशेष वाहतूक व्यवस्था होती. लॉकडाऊनमुळे देशाच्या विविध भागांत अडकलेल्या नागरिकांना सुरक्षितपणे त्यांच्या राज्यात परत आणणे हा या योजनेचा प्रमुख उद्देश होता. कोविड-19 लॉकडाऊनच्या काळात रोजगार, निवास आणि वाहतुकीच्या अडचणींमुळे लाखो स्थलांतरित कामगार […]
किसान रेल योजना ही शेतकऱ्यांच्या नाशवंत कृषी व फलोत्पादन मालाला देशातील मोठ्या बाजारपेठांपर्यंत जलद आणि सुरक्षितपणे पोहोचवण्यासाठी भारतीय रेल्वेमार्फत सुरू करण्यात आलेली महत्त्वाची सुविधा आहे. फळे, भाज्या, दूध, मत्स्य उत्पादने, मांस, पोल्ट्री आणि इतर नाशवंत कृषी मालाची वाहतूक करण्यासाठी किसान रेलचा उपयोग केला जातो. यामुळे उत्पादनाच्या ठिकाणाहून मागणी असलेल्या बाजारपेठेपर्यंत माल पोहोचवणे अधिक सुलभ होते. […]
अटल भूजल योजना (Atal Bhujal Yojana) ही भारतातील पाण्याची कमतरता असलेल्या भागांमध्ये भूजलाचे शाश्वत व्यवस्थापन करण्यासाठी राबविण्यात आलेली महत्त्वाची केंद्र सरकारची योजना आहे. या योजनेत केवळ भूजलाचा विकास करण्याऐवजी भूजल व्यवस्थापनावर भर देण्यात आला. ग्रामपंचायत आणि स्थानिक समुदायाच्या सहभागातून पाण्याचा वापर, उपलब्धता आणि पुनर्भरण यांचे नियोजन करण्याचा प्रयत्न या योजनेत करण्यात आला. 25 डिसेंबर 2019 […]
खाद्य प्रक्रिया उद्योग योजना ही सूक्ष्म खाद्य प्रक्रिया उद्योगांना आर्थिक, तांत्रिक आणि व्यावसायिक मदत देण्यासाठी भारत सरकारच्या प्रधानमंत्री सूक्ष्म खाद्य प्रक्रिया उद्योग उन्नयन योजना (PMFME) अंतर्गत राबवली जाते. या योजनेचा उद्देश असंघटित क्षेत्रातील सूक्ष्म खाद्य प्रक्रिया उद्योगांचे औपचारिकीकरण, आधुनिकीकरण आणि स्पर्धात्मकता वाढवणे हा आहे. अंतर्गत पात्र वैयक्तिक सूक्ष्म उद्योगांना पात्र प्रकल्प खर्चाच्या 35% पर्यंत क्रेडिट-लिंक्ड […]
ग्रामीण भंडारण योजना (Gramin Bhandaran Yojana) ही कृषी उत्पादनासाठी वैज्ञानिक आणि सुरक्षित साठवणूक सुविधा निर्माण करण्याच्या उद्देशाने सुरू करण्यात आलेली महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेमुळे ग्रामीण भागात गोदामे व वेअरहाऊस उभारण्यास प्रोत्साहन मिळाले आणि शेतकऱ्यांना काढणीनंतर आपला शेतमाल सुरक्षितपणे साठवून ठेवण्याची सुविधा उपलब्ध झाली. ग्रामीण भंडारण योजनेची सुरुवात 2001 मध्ये करण्यात आली होती ग्रामीण भंडारण […]
प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजना (PMMSY) ही भारत सरकारच्या मत्स्यपालन क्षेत्रातील महत्त्वाच्या योजनांपैकी एक आहे. या योजनेचा उद्देश मत्स्य उत्पादन व उत्पादकता वाढवणे, मत्स्यपालनासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवणे, मत्स्य उत्पादने साठवणूक व प्रक्रिया सुविधा विकसित करणे आणि मच्छीमार व मत्स्यशेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे हा आहे. ही योजना मत्स्यपालन, पशुपालन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालयाच्या मत्स्यपालन विभागामार्फत राबविण्यात येते. प्रधानमंत्री […]
राष्ट्रीय मधुमक्षिका पालन योजना म्हणजेच National Beekeeping and Honey Mission (NBHM) ही केंद्र सरकारची महत्त्वाची केंद्रीय क्षेत्र योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश देशात वैज्ञानिक पद्धतीने मधुमक्षिका पालनाला प्रोत्साहन देणे, दर्जेदार मध आणि इतर मधुमक्षिका उत्पादनांचे उत्पादन वाढवणे, शेतकरी व मधुमक्षिका पालकांचे उत्पन्न वाढवणे आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे हा आहे. ही योजना National Bee […]
गोपालक योजना ही उत्तर प्रदेश सरकारची पशुपालन व दुग्ध व्यवसायाला प्रोत्साहन देणारी योजना आहे. या योजनेचा उद्देश बेरोजगार युवकांना आणि पशुपालकांना दुग्ध व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आर्थिक मदत मिळवून देणे तसेच ग्रामीण भागात स्वयंरोजगाराच्या संधी निर्माण करणे हा आहे. उत्तर प्रदेश सरकारच्या माहिती व जनसंपर्क विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावरही ‘Yogi Government’s Gopalak Yojana’चा उल्लेख करण्यात आला आहे. […]
राष्ट्रीय पशुधन अभियान (National Livestock Mission – NLM) ही केंद्र सरकारची महत्त्वाची योजना असून देशातील पशुधन क्षेत्राचा विकास, पशुपालकांचे उत्पन्न वाढवणे आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे हा या योजनेचा प्रमुख उद्देश आहे. या अभियानाच्या माध्यमातून शेळी, मेंढी, कुक्कुटपालन, डुक्कर पालन, चारा व पशुधनाशी संबंधित विविध उपक्रमांना प्रोत्साहन दिले जाते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील शेतकरी, पशुपालक आणि […]
ऑपरेशन फ्लड योजना ही भारतातील दुग्ध उत्पादन आणि दुग्धव्यवसायाच्या विकासासाठी राबविण्यात आलेली ऐतिहासिक योजना आहे. या योजनेला भारतातील ‘श्वेत क्रांती’चा आधारस्तंभ मानले जाते. ऑपरेशन फ्लड योजना 1970 मध्ये सुरू करण्यात आली आणि तिच्या माध्यमातून दूध उत्पादक शेतकरी व सहकारी संस्थांना बाजारपेठेशी जोडण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. अंतर्गत दूध उत्पादकांना संघटित करून सहकारी दूध संघांची निर्मिती, दूध […]