योजना अवकाश / योजनेला सुट्टी / Plan Holiday
योजना अवकाश / योजनेला सुट्टी / Plan Holiday योजना अवकाश / योजनेला सुट्टी / Plan Holiday कालावधी – १ एप्रिल १९६६ ते ३१ मार्च १९६९ अध्यक्ष – इंदिरा गांधी उपाध्यक्ष – अशोक मेहता दुसरे नाव – स्वावलंबन योजना या काळात तीन वार्षिक योजना राबवल्या गेल्या. पहिली वार्षिक योजना – कालावधी – १ एप्रिल १९६६ ते […]
तिसरी पंचवार्षिक योजना
तिसरी पंचवार्षिक योजना तिसरी पंचवार्षिक योजना तिसऱ्या पंचवार्षिक योजनेची महत्वाची वैशिष्टये – कालावधी – १ एप्रिल, १९६१ ते ३१ मार्च, १९६६ अध्यक्ष – पं. जवाहरलाल नेहरू उपाध्यक्ष – सी. एम. त्रिवेदी प्रतिमान – महालनोबीस प्रतीमानावर आधारित सुखमोय चक्रवर्ती यांच्या “The Mathematical Framework of the Third Plan” या लेखावर आधारित मुख्य भर – कृषी व मूलभूत […]
भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप
भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप स्वातंत्र्यपूर्व भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप – दादाभाई नौरोजी – पहिले व्यक्ती ज्यांनी भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी १९६७-६८ मध्ये भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न रु. ३४० कोटी तर दरडोई उत्पन्न रु. २० इतके असल्याचे सांगितले. ही पद्धत वैज्ञानिक मानली जात नाही. विल्यम डीग्बी – १९९७-९८ मध्ये भारताचे […]
दुसरी पंचवार्षिक योजना
दुसरी पंचवार्षिक योजना दुसरी पंचवार्षिक योजना दुसऱ्या पंचवार्षिक योजनेची वैशिष्टये – कालावधी – १ एप्रिल १९५६ ते ३१ मार्च १९६१. राष्ट्रीय विकास परिषदेने दुसऱ्या योजनेस २ मे १९५६ ला मान्यता दिली. अध्यक्ष – पं. जवाहरलाल नेहरू उपाध्यक्ष – टी. टी. कृष्णम्माचारी प्रतिमान – पी. सी. महालनोबीस प्रतिमान मुख्य भर – जड व मूलभूत उद्योग क्षेत्र […]
राष्ट्रीय उत्पन्न
राष्ट्रीय उत्पन्न adminMay 22, 2020 राष्ट्रीय उत्पन्न उत्पन्नाचे प्रकार – राष्ट्रीय उत्पनाच्या मोजमापाच्या दृष्टीने उत्पन्नाचे दोन प्रकार आहेत – १. घटक उत्पन्न – भूमी, श्रम, भांडवल व उद्योजगता हे चार उत्पन्नाचे घटक मानले जातात. उत्पादनाच्या घटकाच्या मालकांना प्राप्त होणाऱ्या उत्पन्नाला ‘घटक उत्पन्न’ असे म्हणतात. उदाहरणार्थ- भूमी मालकाला खंड, कामगाराला मजुरी, भांडवल मालकाला व्याज, उद्योजाकाला नफा, […]
पहिली पंचवार्षिक योजना
पहिली पंचवार्षिक योजना पहिली पंचवार्षिक योजना पहिल्या पंचवार्षिक योजनेची महत्वाची वैशिष्ट्ये – कालावधी – १ एप्रिल १९५१ ते ३१ मार्च १९५६. पंडित नेहरूंनी पहिली योजना मांडली. अध्यक्ष – पं. जवाहरलाल नेहरू उपाध्यक्ष – गुलझारीलाल नंदा प्रतिमान – हेराल्ड डोमर यांचे जास्त गुंतवणुकीचे प्रतिमान मुख्य भर – कृषी क्षेत्र उद्दिष्टे – दुसरे महायुद्ध व देशाची फाळणी […]
अर्थव्यवस्था व अर्थव्यवस्थेचे प्रकार
अर्थव्यवस्था व अर्थव्यवस्थेचे प्रकार अर्थव्यवस्था व अर्थव्यवस्थेचे प्रकार अर्थव्यवस्थेची व्याख्या – उत्पादन, विभाजन, विनिमय आणि उपभोग या चार प्रकारच्या व्यवहारांना ‘आर्थिक व्यवहार’ म्हटले जाते. या चार व्यवहारांशी संबंधित संस्था, संघटना यांच्या एकत्रिकरणातून तयार होणाऱ्या संस्थेला “अर्थव्यवस्था ” म्हणतात. ऑडम स्मिथ यांच्या मते – ‘अर्थशास्त्र म्हणजे राष्ट्राच्या संपतीच्या स्वभाव वैशिष्ट्यांची आणि कारणांची चिकित्सा होय’. अर्थव्यवस्था (Economics) हे […]
चर्चेतील महिला – 2019
चर्चेतील महिला – 2019 चर्चेतील महिला – 2019 १. आरोही पंडित Light sports aircraft मधून एकट्याने अटलांटिक महासागर पार करणारी जगातील पहिली महिला व सर्वात तरुण पायलट . “WE” (वोमेण Empowerment Expedition) या मोहिमेंतर्गत व भारताच्या “बेटी बचावो बेटी पढाओ” या मोहिमेच्या साथीने कार्य पूर्ण. सहकारी पायलट – किथीयर मिस्कीटा या मोहिमेतील UK ते लंडन […]
दारिद्र्य : संकल्पना व मोजमाप
दारिद्र्य : संकल्पना व मोजमाप दारिद्र्य : संकल्पना व मोजमाप सापेक्ष व निरपेक्ष दारिद्र्य – १. सापेक्ष दारिद्र्य (Relative poverty) – देशातील उच्चतम ५ किंवा १० % लोकसंख्येची संपत्ती, उत्पन्न किंवा उपभोगाच्या, तुलनेत देशातील न्यूनतम ५ किंवा १० % लोकसंख्येची संपत्ती, उत्पन्न किंवा उपभोगाचे मोजमाप केल्यास त्यास सापेक्ष दारिद्र्य असे म्हणतात. २. निरपेक्ष दारिद्र्य (Absolute […]
महापरीक्षा अभ्यासक्रम डाउनलोड करा
महापरीक्षा अभ्यासक्रम महापरीक्षा अभ्यासक्रम डाउनलोड करा- Mahapariksha Exam Syllabus Download महा परीक्षा, महा पोर्टल मधील सर्व परीक्षांचे अभ्यासक्रम पीडीएफ व विस्ताराने दिले आहेत महापरीक्षा अभ्यासक्रम डाउनलोड करा Mahapariksha Exam Syllabus Download पद क्र. अभ्यासक्रम नाव डाउनलोड लिंक १ आरोग्य विभाग अभ्यासक्रम डाउनलोड करा डाउनलोड करा 2 पशुसवर्धन विभाग अभ्यासक्रम डाउनलोड करा डाउनलोड करा 3 […]