अल्पसंख्याक छात्रवृत्ती योजना ही आर्थिकदृष्ट्या गरजू आणि पात्र अल्पसंख्याक विद्यार्थ्यांना शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी आर्थिक सहाय्य उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने राबविण्यात येणाऱ्या शिष्यवृत्ती योजनांचा महत्त्वाचा भाग आहे. शिक्षणाचा खर्च, परीक्षा शुल्क, देखभाल खर्च आणि इतर शैक्षणिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी पात्र विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती मिळू शकते. केंद्र सरकारच्या Ministry of Minority Affairs तसेच राज्य सरकारांकडून अल्पसंख्याक विद्यार्थ्यांसाठी विविध […]
अनुसूचित जाती उपयोजना (Scheduled Caste Sub Plan – SCSP) ही अनुसूचित जाती समाजाच्या सामाजिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक विकासासाठी राबविण्यात येणाऱ्या महत्त्वाच्या सरकारी विकासात्मक व्यवस्थांपैकी एक आहे. या उपयोजनेचा मुख्य उद्देश अनुसूचित जातींच्या विकासासाठी उपलब्ध संसाधनांचा लक्षित आणि परिणामकारक वापर करणे हा आहे. या माध्यमातून शिक्षण, कौशल्य विकास, रोजगार, उद्योजकता, घरकुल, पायाभूत सुविधा, सामाजिक सुरक्षा आणि […]
(Vanbandhu Kalyan Yojana) ही केंद्र सरकारच्या आदिवासी विकासाशी संबंधित महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेचा उद्देश आदिवासी लोकसंख्येच्या सामाजिक-आर्थिक विकासासाठी विविध सरकारी कार्यक्रमांमध्ये समन्वय साधणे आणि आदिवासी कुटुंबांना विकासाच्या मुख्य प्रवाहाशी जोडणे हा आहे. वनबंधू कल्याण योजनेअंतर्गत शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य विकास, रोजगार, उपजीविका, पायाभूत सुविधा आणि आदिवासी भागातील मूलभूत सेवांवर भर दिला जातो. त्यामुळे योजना ही […]
आदिवासी विकास योजना ही अनुसूचित जमाती (ST) समुदायाच्या सामाजिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक विकासासाठी राबविण्यात येणाऱ्या विविध सरकारी योजनांचा व्यापक संदर्भ आहे. केंद्र आणि राज्य सरकारांकडून आदिवासी समाजासाठी शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य विकास, रोजगार, स्वयंरोजगार, घरकुल, पायाभूत सुविधा आणि सामाजिक सुरक्षा यांसाठी विविध योजना राबवल्या जातात. महाराष्ट्राच्या संदर्भात आदिवासी विकास विभागामार्फत अनुसूचित जमातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती, निवासी शिक्षण, […]
हुनर से रोजगार योजना ही भारत सरकारच्या पर्यटन मंत्रालयाची महत्त्वाची कौशल्यविकास योजना आहे. या योजनेचा उद्देश पर्यटन आणि आतिथ्य (Hospitality) क्षेत्रामध्ये रोजगार मिळवू इच्छिणाऱ्या युवकांना अल्पकालीन कौशल्य प्रशिक्षण देऊन त्यांना रोजगार किंवा स्वयंरोजगारासाठी सक्षम करणे हा आहे. पर्यटन क्षेत्रात हॉटेल, रेस्टॉरंट, Food Production, Food & Beverage Service, Housekeeping आणि इतर सेवांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर कुशल मनुष्यबळाची […]
देखो अपना देश अभियान हे भारत सरकारच्या पर्यटन मंत्रालयाने जानेवारी 2020 मध्ये सुरू केलेले राष्ट्रीय पर्यटन अभियान आहे. या अभियानाचा मुख्य उद्देश भारतीय नागरिकांना देशातील विविध ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, धार्मिक, नैसर्गिक आणि कमी प्रसिद्ध पर्यटनस्थळांना भेट देण्यासाठी प्रोत्साहित करणे हा आहे. हे केवळ पर्यटनस्थळांची जाहिरात करणारे अभियान नसून स्थानिक अर्थव्यवस्था, रोजगार, पर्यटन व्यवसाय आणि शाश्वत पर्यटनाला […]
प्रसाद योजना (PRASHAD Scheme) ही भारत सरकारच्या पर्यटन मंत्रालयामार्फत राबविण्यात येणारी महत्त्वाची पर्यटन विकास योजना आहे. या योजनेचा उद्देश भारतातील निवडक तीर्थक्षेत्रे, धार्मिक स्थळे आणि वारसा स्थळांचा एकात्मिक पद्धतीने विकास करून पर्यटक व भाविकांना चांगल्या पर्यटन सुविधा उपलब्ध करून देणे हा आहे. योजनेअंतर्गत राज्य सरकारे आणि केंद्रशासित प्रदेश प्रशासनांना पर्यटन पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी आर्थिक सहाय्य […]
स्वदेश दर्शन योजना ही भारत सरकारच्या पर्यटन मंत्रालयाची महत्त्वाची पर्यटन विकास योजना आहे. या योजनेची सुरुवात 2014-15 मध्ये देशातील निवडक थीमॅटिक पर्यटन सर्किट्समध्ये पर्यटन पायाभूत सुविधा विकसित करण्याच्या उद्देशाने करण्यात आली. पुढे या योजनेचे Swadesh Darshan 2.0 (SD 2.0) मध्ये पुनर्रचना करण्यात आली असून आता केवळ पर्यटन सर्किटऐवजी पर्यटनस्थळ-केंद्रित आणि पर्यटक-केंद्रित, शाश्वत व जबाबदार पर्यटन […]
पीएम ई-बस सेवा योजना (PM-eBus Sewa) ही भारत सरकारची शहरी सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था अधिक स्वच्छ, आधुनिक आणि पर्यावरणपूरक करण्यासाठी सुरू करण्यात आलेली महत्त्वाची योजना आहे. या पीएम ई-बस सेवा योजनेअंतर्गत देशातील शहरांमध्ये 10,000 इलेक्ट्रिक बस सार्वजनिक-खासगी भागीदारी (PPP) मॉडेलवर तैनात करण्याचे उद्दिष्ट आहे. योजनेचा अंदाजित एकूण खर्च ₹57,613 कोटी असून त्यापैकी ₹20,000 कोटी केंद्र सरकारकडून […]
राष्ट्रीय बायोफ्युएल योजना म्हणजे भारतातील जैवइंधनाचा वापर आणि उत्पादन वाढवण्यासाठी राबविण्यात येणारे राष्ट्रीय धोरणात्मक प्रयत्न. भारत सरकारने National Policy on Biofuels-2018 अधिसूचित करून Ethanol, Biodiesel आणि Advanced Biofuelsच्या विकासाला दिशा दिली. या धोरणात 2022 मध्ये महत्त्वपूर्ण सुधारणा करण्यात आल्या. बायोफ्युएल तयार करण्यासाठी ऊस, मका, कृषी अवशेष, वापरलेले खाद्यतेल, जैविक कचरा आणि इतर योग्य Feedstockचा वापर […]