मुख्यमंत्री कन्यादान योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागामार्फत राबवली जाणारी महत्त्वाची कल्याणकारी योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल मागासवर्गीय कुटुंबांवरील विवाहाचा आर्थिक भार कमी करणे आणि सामूहिक विवाह सोहळ्यांना प्रोत्साहन देणे हा आहे. मुख्यमंत्री कन्यादान योजना अंतर्गत पात्र मागासवर्गीय जोडप्यांना सामूहिक विवाह सोहळ्यात विवाह केल्यास आर्थिक सहाय्य दिले जाते. […]
कौशल्य भारत अभियान (Skill India Mission) हे भारतातील युवकांना रोजगारक्षम बनवण्यासाठी सुरू करण्यात आलेले महत्त्वाचे राष्ट्रीय कौशल्य विकास अभियान आहे. या अभियानाचा मुख्य उद्देश युवकांना उद्योगाच्या गरजेनुसार कौशल्य प्रशिक्षण देणे, त्यांची रोजगारक्षमता वाढवणे आणि स्वयंरोजगार व उद्योजकतेच्या संधी उपलब्ध करून देणे हा आहे. कौशल्य भारत अभियान अंतर्गत प्रधानमंत्री कौशल्य विकास योजना (PMKVY), कौशल्य विकासासाठी विविध […]
प्रधानमंत्री रोजगार योजना (PMRY) ही भारत सरकारने शिक्षित बेरोजगार युवकांना स्वयंरोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी सुरू केलेली महत्त्वाची योजना होती. या योजनेचा उद्देश पात्र युवकांना आर्थिक संस्थांच्या माध्यमातून कर्जसुविधा उपलब्ध करून देऊन स्वतःचा व्यवसाय किंवा उद्योग सुरू करण्यास मदत करणे हा होता. प्रधानमंत्री रोजगार योजना 2 ऑक्टोबर 1993 रोजी सुरू करण्यात आली होती. मात्र, प्रधानमंत्री […]
दीनदयाल अंत्योदय योजना (DAY) ही गरीब आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल नागरिकांच्या आजीविका, रोजगार आणि आर्थिक सक्षमीकरणासाठी राबवली जाणारी महत्त्वाची केंद्र सरकारची योजना आहे. या योजनेअंतर्गत ग्रामीण आणि शहरी भागातील गरीब नागरिकांना त्यांच्या परिस्थितीनुसार स्वयंरोजगार, कौशल्य प्रशिक्षण, बचत गट, कर्ज आणि रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यावर भर दिला जातो. या नावाखाली ग्रामीण भागासाठी DAY-NRLM (National Rural Livelihoods […]
राष्ट्रीय ग्रामीण आजीविका अभियान (NRLM) हे ग्रामीण गरीब कुटुंबांना शाश्वत रोजगार आणि उत्पन्नाच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी केंद्र सरकारचे महत्त्वाचे अभियान आहे. या अभियानाचे सध्याचे अधिकृत नाव दीनदयाळ अंत्योदय योजना–राष्ट्रीय ग्रामीण आजीविका अभियान (DAY-NRLM) आहे. ग्रामीण गरीब, विशेषतः महिलांना स्वयंसहायता गट (SHG) मध्ये संघटित करून त्यांना बचत, बँक कर्ज, कौशल्य प्रशिक्षण आणि स्वयंरोजगाराच्या संधी उपलब्ध […]
वन धन विकास योजना ही आदिवासी समाजाच्या आर्थिक आणि सामाजिक विकासासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेली महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश आदिवासी समुदायाकडून जंगलातून गोळा केल्या जाणाऱ्या लघु वनोपज (Minor Forest Produce – MFP) चे मूल्यवर्धन करून आदिवासी नागरिकांचे उत्पन्न आणि रोजगाराच्या संधी वाढवणे हा आहे. अंतर्गत आदिवासी स्वयंसहायता गटांना संघटित करून वन धन […]
पीएम मित्र पार्क योजना (PM MITRA Parks Scheme) ही भारत सरकारच्या वस्त्रोद्योग मंत्रालयाची महत्त्वाकांक्षी योजना आहे. या योजनेद्वारे कापूस/फायबरपासून धागा, कापड, प्रक्रिया, वस्त्रनिर्मिती आणि निर्यातीपर्यंतची संपूर्ण वस्त्रोद्योग मूल्यसाखळी एकाच ठिकाणी विकसित करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. यामुळे उत्पादनाचा विस्तार, लॉजिस्टिक्स खर्चात घट, गुंतवणूक आणि रोजगार वाढण्यास मदत होईल. पीएम मित्र पार्क योजना 5F संकल्पनेवर आधारित […]
प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना 2.0 (PMUY 2.0) ही केंद्र सरकारची महत्त्वाची योजना असून, गरीब आणि वंचित कुटुंबातील महिलांना स्वच्छ स्वयंपाकाचे इंधन उपलब्ध करून देणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. पारंपरिक लाकूड, कोळसा किंवा इतर धुराचे इंधन वापरणाऱ्या कुटुंबांना LPG कनेक्शन उपलब्ध करून देण्यामुळे स्वयंपाकघरातील धूर कमी करण्यास मदत होते. विशेषतः स्थलांतरित कुटुंबे आणि अद्याप LPG […]
प्रधानमंत्री गरीब कल्याण अन्न योजना (PMGKAY) ही केंद्र सरकारची गरीब आणि गरजू कुटुंबांना अन्नधान्य उपलब्ध करून देण्यासाठीची महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेद्वारे पात्र लाभार्थ्यांना राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा अधिनियम (NFSA) अंतर्गत मोफत अन्नधान्य देण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे ही देशातील अन्नसुरक्षा मजबूत करण्यासाठी महत्त्वाची ठरली आहे. विशेषतः आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांना नियमित अन्नधान्य उपलब्ध करून देऊन त्यांचा […]
कौटुंबिक लाभ योजना ही आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांना कुटुंबातील कमावत्या व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर आर्थिक आधार देण्यासाठी राबविण्यात येणारी महत्त्वाची सामाजिक सुरक्षा योजना आहे. कुटुंबाचा प्रमुख कमावता सदस्य गेल्यामुळे कुटुंबाच्या उत्पन्नावर मोठा परिणाम होतो. अशा परिस्थितीत पात्र कुटुंबाला शासनाकडून आर्थिक मदत मिळावी हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे ही विशेषतः गरीब आणि गरजू कुटुंबांसाठी महत्त्वाची आहे. योजनेअंतर्गत पात्र […]