मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना ही उत्तर प्रदेश सरकारची मुलींच्या जन्मापासून उच्च शिक्षणापर्यंत प्रोत्साहन देणारी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र मुलींना 6 टप्प्यांमध्ये एकूण ₹25,000 पर्यंत आर्थिक लाभ दिला जातो. योजनेचा मुख्य उद्देश मुलींचे शिक्षण, आरोग्य, सामाजिक सुरक्षा आणि सक्षमीकरणाला प्रोत्साहन देणे हा आहे.

ही योजना 25 ऑक्टोबर 2019 रोजी सुरू करण्यात आली. उत्तर प्रदेश सरकारच्या महिला कल्याण विभागामार्फत योजना राबवली जाते.

थोडक्यात

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना म्हणजे काय?

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना ही उत्तर प्रदेश सरकारची conditional cash transfer योजना आहे. मुलींच्या जन्मापासून त्यांच्या शिक्षणाच्या विविध टप्प्यांपर्यंत आर्थिक प्रोत्साहन देणे हा या योजनेचा उद्देश आहे.

योजनेअंतर्गत लाभ जन्म, लसीकरण, इयत्ता 1, इयत्ता 6, इयत्ता 9 आणि उच्च शिक्षण अशा सहा टप्प्यांमध्ये दिला जातो.

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजनेत एकूण किती पैसे मिळतात?

या योजनेत सहा टप्प्यांमध्ये पुढीलप्रमाणे लाभ दिला जातो:

उत्तर प्रदेश सरकारच्या अधिकृत पोर्टलवर ही सहा टप्प्यांची रचना आणि संबंधित रक्कम नमूद आहे.

1. मुलीच्या जन्मावर ₹5,000

योजनेच्या पहिल्या टप्प्यात 1 एप्रिल 2019 किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या पात्र मुलींना ₹5,000 एकरकमी लाभ देण्याची तरतूद आहे.

2. पूर्ण लसीकरणावर ₹2,000

मुलीचे एक वर्षाच्या आत आवश्यक पूर्ण लसीकरण झाल्यानंतर दुसऱ्या टप्प्यात ₹2,000 लाभ दिला जातो. संबंधित जन्मतारीख आणि इतर अटी लागू होतात.

3. इयत्ता पहिलीमध्ये प्रवेश – ₹3,000

मुलीने चालू शैक्षणिक सत्रात इयत्ता 1 मध्ये प्रवेश घेतल्यास तिसऱ्या टप्प्याअंतर्गत ₹3,000 लाभ मिळतो.

4. इयत्ता सहावीमध्ये प्रवेश – ₹3,000

मुलीने चालू शैक्षणिक सत्रात इयत्ता 6 मध्ये प्रवेश घेतल्यास चौथ्या टप्प्यात ₹3,000 दिले जातात.

5. इयत्ता नववीमध्ये प्रवेश – ₹5,000

मुलीने चालू शैक्षणिक सत्रात इयत्ता 9 मध्ये प्रवेश घेतल्यास पाचव्या टप्प्यात ₹5,000 लाभ मिळतो.

6. उच्च शिक्षणासाठी ₹7,000

मुलीने 10वी/12वी उत्तीर्ण करून चालू शैक्षणिक सत्रात पदवी अभ्यासक्रम किंवा किमान दोन वर्षांच्या मान्यताप्राप्त डिप्लोमा अभ्यासक्रमात प्रवेश घेतल्यास सहाव्या टप्प्यात ₹7,000 एकरकमी लाभ दिला जातो.

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजनेची पात्रता

अधिकृत पोर्टलनुसार योजनेसाठी प्रमुख पात्रता अटी पुढीलप्रमाणे आहेत:

• लाभार्थीचे कुटुंब उत्तर प्रदेशचे रहिवासी असावे.
• कुटुंबाकडे रहिवासाचा पुरावा असावा.
• कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न जास्तीत जास्त ₹3 लाख असावे.
• एका कुटुंबातील जास्तीत जास्त दोन मुलींना लाभ मिळतो.
• कुटुंबात जास्तीत जास्त दोन मुले असावीत.
• काही विशेष परिस्थितीत जुळ्या मुलींसाठी अपवाद लागू होऊ शकतो.
• अनाथ मुलगी कायदेशीररित्या दत्तक घेतल्यास संबंधित नियमांनुसार लाभ मिळू शकतो.

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना – विशेष अपवाद

जर महिलेच्या दुसऱ्या प्रसूतीत जुळी मुले झाली आणि त्यापैकी मुलगी असेल, तर योजनेच्या नियमांनुसार तिसऱ्या मुलीलाही लाभ मिळू शकतो.

तसेच पहिल्या प्रसूतीत एक मुलगी आणि दुसऱ्या प्रसूतीत जुळ्या मुली झाल्यास, विशिष्ट परिस्थितीत तिन्ही मुलींना लाभ मिळण्याची तरतूद आहे.

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजनेचे फायदे

1. जन्मापासून आर्थिक सहाय्य

मुलीच्या जन्मापासूनच आर्थिक प्रोत्साहन मिळण्याची व्यवस्था आहे.

2. शिक्षणाला प्रोत्साहन

इयत्ता 1, 6, 9 आणि उच्च शिक्षणाच्या टप्प्यावर आर्थिक मदत मिळते.

3. मुलींचे सक्षमीकरण

शिक्षणाच्या माध्यमातून मुलींना भविष्यात रोजगार आणि उच्च शिक्षणाच्या संधी मिळण्यास मदत होते.

4. बालविवाहाला आळा

मुलींना शिक्षणात टिकवून ठेवण्यामुळे बालविवाहासारख्या सामाजिक समस्यांवर नियंत्रण आणण्यास मदत होऊ शकते.

5. आरोग्यावर भर

पूर्ण लसीकरणाशी संबंधित आर्थिक प्रोत्साहनामुळे मुलींच्या आरोग्याला महत्त्व दिले जाते.

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना – अर्ज कसा करावा?

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना साठी ऑनलाइन अर्ज अधिकृत पोर्टलद्वारे करता येतो. पोर्टलवर Citizen Registration आणि ऑनलाइन अर्जाची सुविधा उपलब्ध आहे.

Step 1

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजनेच्या अधिकृत पोर्टलवर जा.

Step 2

Citizen Registration / नागरिक पंजीकरण पर्याय निवडा.

Step 3

पालक/अर्जदाराची आवश्यक माहिती भरा.

Step 4

मुलीची वैयक्तिक आणि शैक्षणिक माहिती भरा.

Step 5

आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.

Step 6

संबंधित टप्प्यासाठी अर्ज करा.

Step 7

अर्ज सबमिट करून Application Number जतन करा.

Step 8

नंतर पोर्टलवरून अर्जाचा Status तपासा.

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे

अर्ज करताना साधारणपणे पुढील कागदपत्रांची आवश्यकता असू शकते:

• आधार कार्ड
• रहिवासी प्रमाणपत्र
• राशन कार्ड
• पालकांचे आधार कार्ड
• मुलीचे आधार कार्ड
• जन्म प्रमाणपत्र
• बँक खाते तपशील
• लसीकरणाशी संबंधित कागदपत्रे
• शाळेचा प्रवेश/शैक्षणिक पुरावा
• उत्पन्नाशी संबंधित कागदपत्र
• पासपोर्ट आकाराचा फोटो

अधिकृत पोर्टलनुसार 10 ऑक्टोबर 2022 पासून अर्जदार, आई-वडील आणि लाभार्थी यांचा आधार अनिवार्य करण्यात आला आहे.

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना – ऑनलाइन अर्जाचे फायदे

ऑनलाइन अर्जामुळे:

• घरबसल्या अर्ज करता येतो.
• अर्जाची स्थिती तपासता येते.
• अर्ज क्रमांकाद्वारे माहिती मिळवता येते.
• कागदपत्रे ऑनलाइन सादर करता येतात.
• अर्ज प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढण्यास मदत होते.

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना कोणत्या विभागाची आहे?

ही योजना उत्तर प्रदेश सरकारच्या महिला कल्याण विभागाच्या माध्यमातून राबवली जाते. अधिकृत पोर्टलची माहिती National Informatics Centre (NIC), Lucknow यांच्या तांत्रिक सहकार्याने उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना – महत्त्वाची माहिती

मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना – 20 FAQ

1. मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजना काय आहे?

उत्तर प्रदेश सरकारची मुलींच्या जन्म, आरोग्य आणि शिक्षणाला प्रोत्साहन देणारी आर्थिक सहाय्य योजना आहे.

2. मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजनेत किती पैसे मिळतात?

सहा टप्प्यांमध्ये मिळून ₹25,000 पर्यंत लाभ मिळू शकतो.

3. ही योजना कोणत्या राज्याची आहे?

ही उत्तर प्रदेश सरकारची योजना आहे.

4. या योजनेचा मुख्य उद्देश काय आहे?

मुलींचे सामाजिक संरक्षण, आरोग्य, शिक्षण आणि सक्षमीकरणाला प्रोत्साहन देणे हा मुख्य उद्देश आहे.

5. मुलीच्या जन्मावर किती रक्कम मिळते?

पहिल्या टप्प्यात ₹5,000 मिळतात.

6. लसीकरणानंतर किती पैसे मिळतात?

दुसऱ्या टप्प्यात ₹2,000 मिळतात.

7. इयत्ता 1 मध्ये प्रवेश घेतल्यावर किती लाभ मिळतो?

इयत्ता 1 मध्ये प्रवेश घेतल्यावर ₹3,000 मिळतात.

8. इयत्ता 6 मध्ये प्रवेश घेतल्यावर किती लाभ मिळतो?

इयत्ता 6 मध्ये प्रवेश घेतल्यावर ₹3,000 मिळतात.

9. इयत्ता 9 मध्ये प्रवेश घेतल्यावर किती पैसे मिळतात?

इयत्ता 9 मध्ये प्रवेश घेतल्यावर ₹5,000 मिळतात.

10. उच्च शिक्षणासाठी किती पैसे मिळतात?

10वी/12वी नंतर पदवी किंवा किमान दोन वर्षांच्या मान्यताप्राप्त डिप्लोमामध्ये प्रवेश घेतल्यावर ₹7,000 मिळतात.

11. कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न किती असावे?

कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न जास्तीत जास्त ₹3 लाख असावे.

12. एका कुटुंबातील किती मुलींना लाभ मिळतो?

सामान्य नियमानुसार एका कुटुंबातील जास्तीत जास्त दोन मुलींना लाभ मिळतो.

13. कुटुंबात किती मुले असण्याची अट आहे?

सामान्य नियमानुसार कुटुंबात जास्तीत जास्त दोन मुले असावीत.

14. महाराष्ट्रातील मुलींना या योजनेचा लाभ मिळतो का?

नाही. ही उत्तर प्रदेश सरकारची योजना असल्यामुळे तिच्या पात्रता अटी उत्तर प्रदेशातील कुटुंबांसाठी लागू आहेत.

15. मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज करता येतो का?

होय. अधिकृत पोर्टलवर नागरिक नोंदणी आणि ऑनलाइन अर्जाची सुविधा आहे.

16. आधार कार्ड आवश्यक आहे का?

होय. अधिकृत पोर्टलनुसार अर्जदार, पालक आणि लाभार्थी यांचा आधार आवश्यक आहे.

17. मुलीच्या शिक्षणासाठी या योजनेचा फायदा कसा होतो?

इयत्ता 1, 6, 9 आणि उच्च शिक्षणाच्या टप्प्यावर आर्थिक प्रोत्साहन मिळाल्यामुळे शिक्षण सुरू ठेवण्यास मदत होते.

18. जुळ्या मुलींसाठी विशेष नियम आहेत का?

होय. काही विशिष्ट जुळ्या मुलींच्या परिस्थितीत तिसऱ्या मुलीलाही लाभ देण्याची तरतूद आहे.

19. दत्तक घेतलेल्या मुलीला लाभ मिळू शकतो का?

होय. अनाथ मुलगी कायदेशीररित्या दत्तक घेतल्यास योजनेच्या नियमांनुसार लाभ मिळू शकतो.

20. मुख्यमंत्री कन्या सुमंगला योजनेची अधिकृत माहिती कुठे मिळेल?

उत्तर प्रदेश सरकारच्या अधिकृत MKSY पोर्टलवर योजनेची पात्रता, टप्पे आणि अर्जाची माहिती उपलब्ध आहे.

महत्त्वाच्या डेली अपडेट साठी Important Links

RELATED