राष्ट्रीय उच्चतर शिक्षा अभियान Full Information
राष्ट्रीय उच्चतर शिक्षा अभियान (RUSA – Rashtriya Uchchatar Shiksha Abhiyan) हे भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाचे केंद्र पुरस्कृत अभियान आहे. या अभियानाचा मुख्य उद्देश राज्यांमधील उच्च शिक्षण संस्थांचा प्रवेश, गुणवत्ता, समता आणि पायाभूत सुविधांचा विकास यामध्ये सुधारणा करणे हा आहे. विशेषतः राज्य विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांना त्यांच्या शैक्षणिक व पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी सहाय्य देण्यावर भर देते. यामुळे […]
प्रधानमंत्री रिसर्च फेलोशिप योजना Full Information
प्रधानमंत्री रिसर्च फेलोशिप योजना (Prime Minister’s Research Fellowship – PMRF) ही भारत सरकारची उच्च दर्जाच्या संशोधनाला प्रोत्साहन देणारी महत्त्वाची फेलोशिप योजना आहे. या योजनेचा उद्देश Science आणि Engineering/Technology क्षेत्रातील गुणवंत विद्यार्थ्यांना PhD संशोधनासाठी आकर्षक फेलोशिप आणि Research Grant उपलब्ध करून देणे हा आहे. अंतर्गत निवड झालेल्या संशोधकांना दरमहा ₹70,000 ते ₹80,000 पर्यंत फेलोशिप तसेच दरवर्षी […]
अटल टिंकरिंग लॅब योजना Full Information
अटल टिंकरिंग लॅब योजना (Atal Tinkering Labs – ATL) ही भारत सरकारच्या नीती आयोग (NITI Aayog) अंतर्गत राबविण्यात येणारी महत्त्वाची नवोपक्रमाधारित शैक्षणिक पहल आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश शालेय विद्यार्थ्यांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोन, सर्जनशीलता, नवकल्पना, तंत्रज्ञानाची आवड आणि समस्या सोडविण्याची क्षमता विकसित करणे हा आहे. अंतर्गत शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांसाठी आधुनिक प्रयोगशाळा उभारल्या जातात. या प्रयोगशाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना Robotics, […]
विद्यान्जली योजना Full Information
विद्यान्जली योजना (Vidyanjali Scheme) ही भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाची महत्त्वाची पहल आहे. या योजनेचा उद्देश शाळांमध्ये समुदाय, स्वयंसेवक, तज्ज्ञ, संस्था आणि विविध क्षेत्रातील अनुभवी व्यक्तींच्या सहभागातून शैक्षणिक गुणवत्ता सुधारण्यास मदत करणे हा आहे अंतर्गत समाजातील व्यक्ती आणि संस्था शाळांना आपल्या ज्ञान, कौशल्य, अनुभव तसेच काही आवश्यक साहित्य किंवा सेवांच्या माध्यमातून मदत करू शकतात. त्यामुळे शाळा […]
समग्र शिक्षा अभियान Full Information
समग्र शिक्षा अभियान ही भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयामार्फत राबविण्यात येणारी महत्त्वाची शैक्षणिक योजना आहे. या योजनेचा उद्देश पूर्व-प्राथमिक शिक्षणापासून इयत्ता 12 वीपर्यंतच्या शालेय शिक्षणाचा दर्जा सुधारणे, विद्यार्थ्यांना समान शैक्षणिक संधी उपलब्ध करून देणे आणि शिक्षणाच्या गुणवत्तेसोबतच विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास घडवून आणणे हा आहे हे केवळ विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक सुविधा देण्यापुरते मर्यादित नाही. त्याऐवजी शाळेतील पायाभूत सुविधा, […]
नवोदय विद्यालय योजना Full Information
नवोदय विद्यालय योजना म्हणजेच जवाहर नवोदय विद्यालय (Jawahar Navodaya Vidyalaya – JNV) ही ग्रामीण भागातील गुणवंत विद्यार्थ्यांना दर्जेदार, आधुनिक आणि निवासी शिक्षण देण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेली महत्त्वाची शैक्षणिक योजना आहे. या शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना CBSE अभ्यासक्रमानुसार शिक्षण दिले जाते आणि निवासी सुविधा उपलब्ध असतात. विशेषतः ग्रामीण भागातील प्रतिभावान विद्यार्थ्यांना त्यांच्या आर्थिक परिस्थितीचा अडथळा न येता […]
एकलव्य मॉडेल निवासी शाळा योजना Full Information
एकलव्य मॉडेल निवासी शाळा योजना (Eklavya Model Residential Schools – EMRS) ही अनुसूचित जमातीतील (ST) विद्यार्थ्यांना दुर्गम आणि आदिवासीबहुल भागात दर्जेदार निवासी शिक्षण उपलब्ध करून देण्यासाठी केंद्र सरकारच्या जनजातीय कार्य मंत्रालयाची महत्त्वाची योजना आहे. या शाळांमध्ये केवळ शैक्षणिक शिक्षणच नव्हे, तर क्रीडा, कौशल्य विकास, संस्कृती आणि विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासावर देखील भर दिला जातो. योजना 1997-98 […]
पोस्ट मॅट्रिक शिष्यवृत्ती योजना Full Information
पोस्ट मॅट्रिक शिष्यवृत्ती योजना ही 10 वी उत्तीर्ण झाल्यानंतर पुढील शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची शिष्यवृत्ती व्यवस्था आहे. महाराष्ट्रात MahaDBT पोर्टलच्या माध्यमातून सामाजिक न्याय, आदिवासी विकास, उच्च व तंत्रशिक्षण, OBC/SEBC/VJNT/SBC कल्याण, अल्पसंख्याक विकास आणि इतर विभागांच्या विविध पोस्ट मॅट्रिक शिष्यवृत्ती योजना उपलब्ध आहेत. या योजनांमध्ये पात्रतेनुसार शिक्षण शुल्क, परीक्षा शुल्क, देखभाल भत्ता आणि इतर शैक्षणिक […]
राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती योजना Full Information
राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती योजना ही केंद्र सरकारच्या विविध मंत्रालये आणि विभागांकडून विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक आर्थिक मदत मिळवून देण्यासाठी राबविल्या जाणाऱ्या शिष्यवृत्ती योजनांचे एक महत्त्वाचे व्यासपीठ आहे. या योजनांमुळे पात्र विद्यार्थ्यांना शिक्षणाचा खर्च भागविण्यासाठी आर्थिक सहाय्य मिळू शकते. (NSP) वर केंद्र सरकार, राज्य सरकार आणि विविध सरकारी संस्थांच्या शिष्यवृत्ती योजनांची माहिती उपलब्ध असते. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना त्यांच्या पात्रतेनुसार योग्य […]
शालेय पोषण आहार योजना Full Information
शालेय पोषण आहार योजना ही भारतातील विद्यार्थ्यांचे पोषण सुधारण्याबरोबरच त्यांना नियमितपणे शाळेत येण्यासाठी प्रोत्साहन देणारी महत्त्वाची केंद्र पुरस्कृत योजना आहे. महाराष्ट्रात ही योजना आता प्रधानमंत्री पोषण शक्ती निर्माण योजना (PM POSHAN) या नावाने राबवली जाते. महाराष्ट्र शासनाने 4 नोव्हेंबर 2022 रोजी शालेय पोषण आहार योजनेचे नामकरण प्रधानमंत्री पोषण शक्ती निर्माण असे केले. महाराष्ट्रात या योजनेची […]