नमो ड्रोन दीदी योजना (Namo Drone Didi Scheme) ही केंद्र सरकारची महिला सक्षमीकरण आणि कृषी तंत्रज्ञानाशी संबंधित महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेअंतर्गत महिला स्वयं-सहायता गटांना (SHGs) कृषी क्षेत्रात ड्रोनचा वापर करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले जाते.

अंतर्गत निवडक महिला स्वयं-सहायता गटांना ड्रोन उपलब्ध करून देणे, ड्रोन चालवण्याचे प्रशिक्षण देणे आणि कृषी सेवांमधून उत्पन्नाचे नवीन साधन निर्माण करणे हा प्रमुख उद्देश आहे.
| घटक | माहिती |
|---|---|
| योजनेचे नाव | नमो ड्रोन दीदी योजना |
| English Name | Namo Drone Didi Scheme |
| सुरुवात | 2023-24 |
| संबंधित मंत्रालय | कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय |
| प्रमुख लाभार्थी | महिला स्वयं-सहायता गट |
| लक्ष्य | 15,000 महिला SHGs |
| प्रमुख उपयोग | कृषी क्षेत्रात ड्रोन सेवा |
| प्रमुख उद्देश | महिला सक्षमीकरण व कृषी आधुनिकीकरण |
| Focus Keyphrase | नमो ड्रोन दीदी योजना |
नमो ड्रोन दीदी योजना ही ग्रामीण भागातील महिला स्वयं-सहायता गटांना ड्रोन तंत्रज्ञानाशी जोडण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेली योजना आहे.
ड्रोनचा वापर प्रामुख्याने शेतीमध्ये:
यांसाठी केला जाऊ शकतो.
यामुळे शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाची सेवा उपलब्ध होते आणि महिला SHGs ना Drone-as-a-Service माध्यमातून उत्पन्न मिळवण्याची संधी निर्माण होते.
केंद्र सरकारने नमो ड्रोन दीदी योजनेला 2023-24 ते 2025-26 या कालावधीसाठी मंजुरी दिली होती.
या योजनेचा उद्देश देशभरातील 15,000 निवडक महिला स्वयं-सहायता गटांना ड्रोन उपलब्ध करून देणे हा आहे.
या योजनेचे प्रमुख उद्देश पुढीलप्रमाणे आहेत:
या योजनेअंतर्गत 15,000 महिला स्वयं-सहायता गटांना ड्रोन उपलब्ध करून देण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे.
यामुळे ग्रामीण भागातील महिलांना केवळ ड्रोन वापरण्याचे प्रशिक्षणच मिळणार नाही, तर त्या कृषी सेवा देऊन उत्पन्नही मिळवू शकतात.
ड्रोन खरेदीसाठी महिला SHGs ना मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक सहाय्य देण्याची तरतूद आहे.
योजनेच्या रचनेनुसार:
यामुळे महिला SHGs ना मोठी प्रारंभिक गुंतवणूक स्वतः करावी लागू नये, असा योजनेचा उद्देश आहे.
नमो ड्रोन दीदी योजना मुख्यतः कृषी क्षेत्रात ड्रोनच्या व्यावसायिक वापराला प्रोत्साहन देते.
ड्रोनद्वारे पिकांवर कीटकनाशके, खत किंवा इतर द्रवरूप कृषी निविष्ठांची फवारणी करता येते.
मोठ्या शेतक्षेत्रावर तुलनेने कमी वेळेत फवारणी करता येते.
काही कृषी कामांमध्ये मनुष्यबळाची गरज कमी होऊ शकते.
ड्रोन तंत्रज्ञानाचा वापर करून योग्य प्रमाणात आणि नियोजित पद्धतीने फवारणी करण्यास मदत होऊ शकते.
महिला SHGs ना ड्रोन सेवा व्यवसाय सुरू करण्याची संधी मिळते.
शेतकऱ्यांना ड्रोन सेवा देऊन स्वयं-सहायता गट उत्पन्न मिळवू शकतात.
महिलांना ड्रोन ऑपरेशन, कृषी फवारणी आणि तंत्रज्ञानाशी संबंधित प्रशिक्षण दिले जाते.
महिलांच्या उत्पन्नात वाढ होऊन त्यांचे आर्थिक स्वावलंबन मजबूत होऊ शकते.
ग्रामीण भागात नवीन सेवा-आधारित व्यवसाय निर्माण होण्यास मदत होते.
ड्रोन खरेदी करून देणे हा एकमेव उद्देश नाही. ड्रोन चालवणे आणि त्याचा सुरक्षित वापर करणे यासाठी प्रशिक्षण देणे हा या योजनेचा महत्त्वाचा भाग आहे.
महिलांना प्रशिक्षणामध्ये:
यांसारख्या बाबींचे प्रशिक्षण दिले जाऊ शकते.
ही योजना महिलांना पारंपरिक स्वयंरोजगाराच्या पलीकडे जाऊन तंत्रज्ञानाधारित व्यवसाय करण्याची संधी देते.
महिला SHGs आधीच बचत, लघुउद्योग आणि विविध सामुदायिक उपक्रमांमध्ये कार्यरत आहेत. त्यांना ड्रोन तंत्रज्ञानाशी जोडल्यामुळे त्यांच्या व्यवसायाच्या संधी वाढू शकतात.
या योजनेचा अप्रत्यक्ष फायदा शेतकऱ्यांनाही होतो.
शेतकऱ्यांना:
यांसारखे फायदे मिळू शकतात.
ही योजना सर्वसामान्य व्यक्तींसाठी थेट ड्रोन खरेदी अनुदान योजना नाही.
योजनेचा प्रमुख लाभ निवडक महिला स्वयं-सहायता गटांना (Women SHGs) देण्याचा आहे.
संबंधित निवड प्रक्रिया केंद्र/राज्य सरकार, DAY-NRLM आणि संबंधित संस्थांच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार केली जाते.
ही योजना वैयक्तिक लाभार्थ्यांसाठी नेहमीच्या पद्धतीची ऑनलाइन अर्ज योजना नाही.
सामान्यतः:
Step
1: महिला स्वयं-सहायता गटाची पात्रता तपासली जाते.
Step
2: संबंधित ग्रामीण विकास/कृषी यंत्रणेमार्फत निवड प्रक्रिया होते.
Step
3: पात्र SHG ची निवड झाल्यानंतर ड्रोन व प्रशिक्षणाशी संबंधित प्रक्रिया सुरू होते.
Step
4: निवडलेल्या महिलांना आवश्यक प्रशिक्षण दिले जाते.
Step
5: SHG मार्फत शेतकऱ्यांना ड्रोन सेवा उपलब्ध करून दिली जाते.
| प्रश्न | उत्तर |
|---|---|
| योजना | Namo Drone Didi |
| लाभार्थी | महिला SHGs |
| लक्ष्य | 15,000 SHGs |
| ड्रोन सहाय्य | 80% पर्यंत |
| कमाल केंद्रीय सहाय्य | ₹8 लाख |
| मुख्य क्षेत्र | Agriculture |
| प्रमुख सेवा | Crop Spraying |
| उद्देश | महिला सक्षमीकरण व कृषी आधुनिकीकरण |
महिला स्वयं-सहायता गटांना ड्रोन तंत्रज्ञानाशी जोडून कृषी सेवा आणि उत्पन्नाच्या संधी निर्माण करणारी केंद्र सरकारची योजना आहे.
ही योजना 2023-24 मध्ये सुरू करण्यात आली.
निवडक महिला स्वयं-सहायता गटांना या योजनेचा लाभ दिला जातो.
देशभरातील 15,000 महिला SHGs ना ड्रोन उपलब्ध करून देण्याचे लक्ष्य आहे.
मुख्यतः कृषी पिकांवर खत, कीटकनाशके आणि इतर द्रवरूप कृषी निविष्ठांची फवारणी करण्यासाठी.
ड्रोनच्या किमतीच्या 80% पर्यंत केंद्रीय आर्थिक सहाय्य, कमाल ₹8 लाखांपर्यंत, देण्याची तरतूद आहे.
उर्वरित रक्कमेसाठी SHGs ना कर्ज सुविधा उपलब्ध करून देण्याची तरतूद आहे.
होय. ड्रोन ऑपरेशन आणि कृषी वापरासंबंधी प्रशिक्षण दिले जाते.
होय. ड्रोन सेवा देऊन महिला SHGs ना उत्पन्न मिळवण्याची संधी मिळते.
होय. शेतकऱ्यांना ड्रोनद्वारे कृषी फवारणी सेवा उपलब्ध होऊ शकते.
नाही. योजना प्रामुख्याने निवडक महिला स्वयं-सहायता गटांसाठी आहे.
ही योजना वैयक्तिक शेतकऱ्याला ड्रोन देण्यासाठी तयार केलेली नाही; महिला SHGs हा प्रमुख लाभार्थी गट आहे.
होय. विशेषतः ग्रामीण महिला स्वयं-सहायता गटांना तंत्रज्ञानाधारित व्यवसायाची संधी मिळते.
ही योजना मुख्यतः महिला सक्षमीकरण आणि कृषी क्षेत्राशी संबंधित आहे.
होय. शेतकऱ्यांना कृषी ड्रोन सेवा देऊन उत्पन्न मिळवणे हा योजनेचा महत्त्वाचा उद्देश आहे.
होय. योजनेला Namo Drone Didi किंवा PM Drone Didi अशा नावांनीही संबोधले जाते.
मूळ मंजुरीनुसार योजना 2023-24 ते 2025-26 या कालावधीसाठी होती. पुढील अद्ययावत सरकारी निर्णयानुसार स्थिती तपासणे आवश्यक आहे.
होय. ड्रोन संचालन आणि कृषी उपयोगासाठी प्रशिक्षण हा योजनेचा महत्त्वाचा भाग आहे.
महिला SHGs ना आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने कृषी सेवा व्यवसाय आणि उत्पन्नाची संधी मिळणे हा प्रमुख फायदा आहे.
कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय, ग्रामीण विकास मंत्रालय आणि संबंधित सरकारी पोर्टलवरील अधिकृत माहिती तपासावी.
महत्त्वाच्या डेली अपडेट साठी Important Links
| Free Online Classes Website | Click Here |
| Free Online Classes App | Click Here |
| Join WhatsApp Group | Click Here |
| Join Telegram Channel | Click Here |
| Join You tube Channel | Click Here |
| Follow Instagram Channel | Click Here |
| Follow Facebook Page | Click Here |
| Join Latest Jobs Updates | Click Here |
RELATED