मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता व नाविन्यता विभागामार्फत राबविण्यात येणारी महत्त्वाची रोजगाराभिमुख योजना आहे. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर तरुणांकडे शैक्षणिक पात्रता असते; मात्र प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव नसल्यामुळे अनेकदा रोजगार मिळण्यात अडचणी येतात. हीच अडचण लक्षात घेऊन मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना सुरू करण्यात आली आहे.

या योजनेअंतर्गत पात्र युवक-युवतींना विविध उद्योग, आस्थापना, संस्था, सरकारी व निमशासकीय संस्थांमध्ये प्रत्यक्ष कामाचे प्रशिक्षण दिले जाते. प्रशिक्षणासोबत शैक्षणिक पात्रतेनुसार ₹6,000 ते ₹10,000 पर्यंत मासिक विद्यावेतन मिळते. तसेच 10 मार्च 2025 च्या शासन निर्णयानुसार प्रशिक्षणाचा कालावधी 11 महिने करण्यात आला आहे.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना (CMYKPY) ही महाराष्ट्रातील सुशिक्षित बेरोजगार युवकांना प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव देण्यासाठी सुरू करण्यात आलेली कार्यप्रशिक्षण योजना आहे.

या योजनेमध्ये युवकांना त्यांच्या शैक्षणिक पात्रतेनुसार योग्य आस्थापनेमध्ये प्रशिक्षणाची संधी दिली जाते. त्यामुळे उमेदवारांना केवळ पुस्तकी ज्ञानावर अवलंबून राहावे लागत नाही, तर प्रत्यक्ष कार्यस्थळावर काम करण्याचा अनुभव मिळतो.

योजनेचा मुख्य उद्देश युवकांची Employability म्हणजेच रोजगार मिळविण्याची क्षमता वाढवणे हा आहे. महाराष्ट्र शासनाने ही योजना आर्थिक वर्ष 2024-25 पासून सुरू केली.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना – ठळक वैशिष्ट्ये

प्रशिक्षण कालावधी 11 महिने करण्याचा निर्णय महाराष्ट्र शासनाने 10 मार्च 2025 रोजी घेतला आहे.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेत किती विद्यावेतन मिळते?

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना अंतर्गत उमेदवारांना त्यांच्या शैक्षणिक पात्रतेनुसार मासिक विद्यावेतन दिले जाते.

योजनेतील ही विद्यावेतन रक्कम प्रशिक्षणार्थ्याच्या बँक खात्यात थेट जमा केली जाते.

11 महिन्यांच्या प्रशिक्षणानुसार एकूण विद्यावेतन

पूर्ण 11 महिन्यांचे प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यास, पात्रतेनुसार अंदाजे:

• 12वी उत्तीर्ण – ₹6,000 × 11 = ₹66,000
• ITI / Diploma – ₹8,000 × 11 = ₹88,000
• पदवीधर / पदव्युत्तर – ₹10,000 × 11 = ₹1,10,000

ही गणना पूर्ण 11 महिन्यांचा लाभ मिळाल्यास केलेली आहे.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना – प्रशिक्षण कालावधी

सुरुवातीला या योजनेतील कार्यप्रशिक्षणाचा कालावधी 6 महिने होता.

मात्र महाराष्ट्र शासनाने 10 मार्च 2025 रोजी शासन निर्णय काढून प्रशिक्षणाचा कालावधी 11 महिने करण्यास मान्यता दिली. सध्या कार्यप्रशिक्षण घेणाऱ्या उमेदवारांचा कालावधी त्यांच्या रुजू झाल्याच्या तारखेपासून 11 महिने करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.

यामुळे युवकांना अधिक काळ प्रत्यक्ष उद्योग अनुभव मिळण्यास मदत होते.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेचा मुख्य उद्देश

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना सुरू करण्यामागील प्रमुख उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत:

• शिक्षित बेरोजगार युवकांना प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव देणे.
• युवकांची रोजगार क्षमता वाढवणे.
• उद्योगांना आवश्यक असलेले कुशल मनुष्यबळ तयार करणे.
• शिक्षण आणि रोजगार बाजारातील अंतर कमी करणे.
• युवकांना व्यावसायिक कौशल्ये विकसित करण्याची संधी देणे.
• कार्यस्थळावरील शिस्त आणि अनुभव मिळवून देणे.
• युवकांना भविष्यातील रोजगारासाठी तयार करणे.
• प्रशिक्षणानंतर रोजगाराच्या संधी वाढवणे.

महाराष्ट्र शासनाच्या माहितीनुसार या योजनेचा केंद्रबिंदू युवकांची रोजगार मिळविण्याची क्षमता वाढवणे हा आहे.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना – पात्रता

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनामध्ये सहभागी होण्यासाठी उमेदवाराने साधारणपणे खालील पात्रता पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

1. महाराष्ट्राचा रहिवासी

अर्जदार महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असणे आवश्यक आहे.

2. वयोमर्यादा

उमेदवाराचे वय 18 ते 35 वर्षे असावे.

3. शैक्षणिक पात्रता

उमेदवार किमान 12वी उत्तीर्ण असावा.

याशिवाय ITI, Diploma, Degree किंवा Post-Graduation पूर्ण केलेले उमेदवार त्यांच्या पात्रतेनुसार संबंधित प्रशिक्षणासाठी अर्ज करू शकतात.

4. बेरोजगार असणे

योजनेचा उद्देश बेरोजगार युवकांना प्रशिक्षण देणे असल्यामुळे पात्र उमेदवार रोजगाराच्या स्थितीशी संबंधित लागू अटी पूर्ण करणारा असावा.

5. शिक्षण सुरू नसणे

उपलब्ध योजनेच्या मार्गदर्शक माहितीनुसार सध्या शिक्षण घेत असलेले उमेदवार पात्र नसू शकतात. अर्ज करण्यापूर्वी पोर्टलवरील सध्याच्या अटी तपासणे आवश्यक आहे.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेत कोण अर्ज करू शकतो?

खालील शैक्षणिक पात्रता असलेले युवक या योजनेसाठी संबंधित प्रशिक्षण संधींसाठी अर्ज करू शकतात:

• 12वी उत्तीर्ण
• ITI उत्तीर्ण
• Diploma धारक
• पदवीधर
• पदव्युत्तर पदवीधारक

उमेदवाराची निवड त्याची शैक्षणिक पात्रता, उपलब्ध प्रशिक्षण पदे आणि संबंधित आस्थापनेच्या आवश्यकतेनुसार होऊ शकते.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेचे फायदे

1. प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव

उमेदवारांना प्रत्यक्ष आस्थापनेमध्ये काम करण्याचा अनुभव मिळतो.

2. ₹10,000 पर्यंत मासिक विद्यावेतन

पदवीधर आणि पदव्युत्तर उमेदवारांना पात्रतेनुसार ₹10,000 प्रतिमहिना विद्यावेतन मिळते.

3. 11 महिन्यांचे प्रशिक्षण

सध्याच्या शासन निर्णयानुसार प्रशिक्षणाचा कालावधी 11 महिने आहे.

4. कौशल्य विकास

उमेदवारांना त्यांच्या क्षेत्राशी संबंधित व्यावहारिक कौशल्ये शिकता येतात.

5. अनुभव प्रमाणपत्र

प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर संबंधित आस्थापनेकडून अनुभव प्रमाणपत्र मिळण्याची तरतूद आहे.

6. रोजगाराच्या संधी

प्रशिक्षणामुळे उमेदवाराचा Resume मजबूत होतो आणि भविष्यातील रोजगारासाठी अनुभवाचा फायदा होऊ शकतो.

7. उद्योगाशी थेट संपर्क

युवकांना उद्योग, संस्था आणि कार्यस्थळाच्या प्रत्यक्ष वातावरणाची ओळख होते.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना – आवश्यक कागदपत्रे

अर्जासाठी सामान्यतः खालील कागदपत्रे आवश्यक असू शकतात:

• आधार कार्ड
• महाराष्ट्र अधिवास प्रमाणपत्र
• शैक्षणिक प्रमाणपत्र
• 10वी / 12वी गुणपत्रिका
• ITI प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
• Diploma प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
• Degree प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
• Post-Graduation प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
• आधार-संलग्न बँक खाते
• मोबाईल नंबर
• पासपोर्ट आकाराचा फोटो
• रोजगार नोंदणी / Mahaswayam प्रोफाइलची माहिती

अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत पोर्टलवरील सध्याची कागदपत्रांची यादी तपासणे आवश्यक आहे.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना अर्ज प्रक्रिया

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनासाठी ऑनलाइन नोंदणी Mahaswayam/CMYKPY प्रणालीमार्फत केली जाते.

Step 1 – अधिकृत पोर्टलवर जा

CMYKPY च्या अधिकृत Mahaswayam पोर्टलला भेट द्या.

Step 2 – Candidate Registration

उमेदवार म्हणून Registration/Login पर्याय निवडा.

Step 3 – वैयक्तिक माहिती

नाव, जन्मतारीख, पत्ता, मोबाईल नंबर आणि इतर आवश्यक माहिती भरा.

Step 4 – शैक्षणिक माहिती

आपली 12वी, ITI, Diploma, Degree किंवा Post-Graduationची माहिती भरा.

Step 5 – कागदपत्रे

आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.

Step 6 – प्रशिक्षण संधी निवडा

आपल्या पात्रतेनुसार उपलब्ध प्रशिक्षण/आस्थापना तपासा.

Step 7 – अर्ज सबमिट करा

सर्व माहिती तपासून अर्ज अंतिमरित्या Submit करा.

Step 8 – निवड प्रक्रिया

उपलब्ध प्रशिक्षण जागा आणि संबंधित आस्थापनेच्या आवश्यकतेनुसार उमेदवाराची निवड होऊ शकते.

Step 9 – प्रशिक्षण सुरू करा

निवड झाल्यानंतर संबंधित आस्थापनेत प्रशिक्षणासाठी रुजू व्हावे.

Step 10 – विद्यावेतन

लागू अटी पूर्ण केल्यानंतर विद्यावेतन बँक खात्यात जमा केले जाते.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेत कोणत्या आस्थापना सहभागी होऊ शकतात?

योजनेअंतर्गत विविध पात्र आस्थापना आणि उद्योगांना प्रशिक्षणार्थी घेता येतात.

शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार सहभागी आस्थापना महाराष्ट्रात कार्यरत असणे आणि आवश्यक नोंदणी/प्रमाणपत्रे सादर करणे आवश्यक आहे.

10 मार्च 2025 च्या शासन निर्णयानुसार नवीन सहभागी आस्थापनांना आवश्यक प्रमाणपत्रे पोर्टलवर सादर करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. यामध्ये Certificate of Incorporation/Udyam Aadhaar तसेच EPF, ESIC, GST किंवा DPIT यापैकी लागू प्रमाणपत्रांचा समावेश आहे.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेतील महत्त्वाच्या अटी

योजनेचा लाभ घेताना काही महत्त्वाच्या अटी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.

• उमेदवार महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा.
• वय 18 ते 35 वर्षे असावे.
• आवश्यक शैक्षणिक पात्रता पूर्ण असावी.
• उमेदवाराने आवश्यक नोंदणी पूर्ण केलेली असावी.
• आधार आणि बँक खाते संबंधित माहिती योग्य असावी.
• उमेदवाराने संबंधित आस्थापनेत पूर्वी कायमस्वरूपी किंवा तात्पुरत्या स्वरूपात काम केलेले नसावे, अशी घोषणा करण्याची तरतूद आहे.
• प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर रोजगारासाठी मार्गदर्शन करण्याची जबाबदारी आस्थापनेवर आहे.

महाराष्ट्र शासनाच्या 10 मार्च 2025 च्या शासन निर्णयात पूर्वी संबंधित आस्थापनेत काम केले नसल्याबाबत प्रतिज्ञापत्राची तरतूद करण्यात आली आहे.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना आणि रोजगार

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना ही थेट सरकारी कायमस्वरूपी नोकरी देणारी योजना नाही.

या योजनेचा मुख्य उद्देश युवकांना कामाचा अनुभव, व्यावहारिक कौशल्ये आणि रोजगारक्षमता वाढविण्यासाठी प्रशिक्षण देणे हा आहे.

प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर संबंधित आस्थापनेने प्रशिक्षणार्थ्याला रोजगार मिळवून देण्यासाठी मार्गदर्शन करावे, अशी शासन निर्णयात तरतूद आहे.

म्हणूनच या योजनेकडे Paid Work Training / On-the-Job Training म्हणून पाहणे अधिक योग्य आहे.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना – कोणत्या क्षेत्रात संधी मिळू शकते?

उपलब्ध प्रशिक्षण पदांनुसार विविध क्षेत्रांमध्ये संधी मिळू शकते.

उदाहरणार्थ:

• कार्यालयीन कामकाज
• संगणक व IT
• अकाउंटिंग
• डेटा एंट्री
• प्रशासन
• उत्पादन क्षेत्र
• ऑटोमोबाईल
• इंजिनिअरिंग
• इलेक्ट्रिकल
• मेकॅनिकल
• ग्राहक सेवा
• मार्केटिंग
• बँकिंगशी संबंधित काम
• सरकारी कार्यालयीन कामकाज
• विविध उद्योग व MSME क्षेत्र

प्रत्यक्ष उपलब्ध पदे आणि प्रशिक्षण क्षेत्रे वेळोवेळी बदलू शकतात.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना – 2026 मधील महत्त्वाची अपडेट

2026 मध्येही मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनासाठी प्रशिक्षण/अर्जाशी संबंधित संधी उपलब्ध असल्याचे महाराष्ट्र शासनाशी संबंधित संस्थांच्या सूचनांमध्ये दिसून येते. उदाहरणार्थ, SARTHI च्या 16 जुलै 2026 च्या सूचनेमध्ये मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेची जाहिरात आणि ऑनलाइन अर्जाची नोंदणी 30 सप्टेंबर 2026 पर्यंत खुली असल्याचे नमूद आहे.

तथापि, अर्ज करण्यापूर्वी आपल्या जिल्ह्यासाठी आणि आपल्या शैक्षणिक पात्रतेसाठी उपलब्ध जागा व अंतिम तारीख अधिकृत पोर्टलवर तपासावी.

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना – महत्त्वाचे मुद्दे

• योजना: मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना
• संक्षिप्त नाव: CMYKPY
• राज्य: महाराष्ट्र
• विभाग: कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता व नाविन्यता विभाग
• लक्ष्य: रोजगारक्षम युवक तयार करणे
• वय: 18 ते 35 वर्षे
• किमान पात्रता: 12वी उत्तीर्ण
• ITI/Diploma उमेदवार: पात्र
• Degree/PG उमेदवार: पात्र
• प्रशिक्षण कालावधी: 11 महिने
• 12वी पास विद्यावेतन: ₹6,000
• ITI/Diploma विद्यावेतन: ₹8,000
• Graduate/PG विद्यावेतन: ₹10,000
• प्रशिक्षणाचे स्वरूप: प्रत्यक्ष कामाचे प्रशिक्षण
• लाभ: कौशल्य + अनुभव + विद्यावेतन
• अर्ज: ऑनलाइन
• पोर्टल: CMYKPY Mahaswayam

मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना – 20 FAQ

1. मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना काय आहे?

महाराष्ट्रातील युवकांना प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव आणि कौशल्य प्रशिक्षण देण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने सुरू केलेली रोजगाराभिमुख योजना म्हणजे मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना.

2. मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना कोणत्या राज्याची आहे?

ही योजना महाराष्ट्र शासनाची आहे.

3. मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेत किती विद्यावेतन मिळते?

शैक्षणिक पात्रतेनुसार ₹6,000 ते ₹10,000 प्रतिमहिना विद्यावेतन मिळते.

4. 12वी पास उमेदवाराला किती पैसे मिळतात?

12वी उत्तीर्ण प्रशिक्षणार्थ्याला ₹6,000 प्रतिमहिना विद्यावेतन मिळते.

5. ITI किंवा Diploma उमेदवाराला किती विद्यावेतन मिळते?

ITI किंवा Diploma धारकाला ₹8,000 प्रतिमहिना विद्यावेतन मिळते.

6. पदवीधर उमेदवाराला किती विद्यावेतन मिळते?

पदवीधर किंवा पदव्युत्तर उमेदवाराला ₹10,000 प्रतिमहिना विद्यावेतन मिळते.

7. मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेचा प्रशिक्षण कालावधी किती आहे?

सध्याच्या शासन निर्णयानुसार प्रशिक्षणाचा कालावधी 11 महिने आहे.

8. मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेसाठी वयोमर्यादा किती आहे?

उमेदवाराचे वय 18 ते 35 वर्षे असावे.

9. या योजनेसाठी किमान शैक्षणिक पात्रता काय आहे?

किमान 12वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. ITI, Diploma, Degree आणि PG पात्रताधारकांनाही त्यांच्या पात्रतेनुसार संधी मिळू शकते.

10. महाराष्ट्राबाहेरील उमेदवार अर्ज करू शकतो का?

योजनेच्या पात्रता निकषांनुसार उमेदवार महाराष्ट्राचा रहिवासी असणे आवश्यक आहे.

11. शिक्षण सुरू असलेला विद्यार्थी अर्ज करू शकतो का?

उपलब्ध मार्गदर्शक माहितीनुसार सध्या शिक्षण घेत असलेले उमेदवार पात्र नाहीत. अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत पोर्टलवरील सध्याच्या अटी तपासा.

12. मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजना म्हणजे सरकारी नोकरी आहे का?

नाही. ही कार्यप्रशिक्षण योजना आहे. यामध्ये प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव आणि विद्यावेतन दिले जाते.

13. प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर प्रमाणपत्र मिळते का?

होय. प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर संबंधित आस्थापनेकडून अनुभव प्रमाणपत्र मिळण्याची तरतूद आहे.

14. प्रशिक्षणानंतर कायमस्वरूपी नोकरी मिळते का?

कायमस्वरूपी नोकरीची हमी ही योजनेचा मुख्य लाभ नाही. मात्र प्रशिक्षणामुळे अनुभव आणि रोजगारक्षमता वाढते. शासन निर्णयानुसार आस्थापनेने प्रशिक्षणार्थ्याला रोजगार मिळवून देण्यासाठी मार्गदर्शन करावे.

15. मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेसाठी अर्ज कुठे करायचा?

अर्जाची प्रक्रिया CMYKPY/Mahaswayam पोर्टलवर केली जाते.

16. अर्ज ऑनलाइन करता येतो का?

होय. पात्र उमेदवार ऑनलाइन नोंदणी करून उपलब्ध प्रशिक्षण संधींसाठी अर्ज करू शकतात.

17. विद्यावेतन कसे मिळते?

लागू अटी पूर्ण झाल्यानंतर विद्यावेतन प्रशिक्षणार्थ्याच्या बँक खात्यात थेट जमा केले जाते.

18. या योजनेचा लाभ किती वेळा घेता येतो?

योजनेच्या उपलब्ध मार्गदर्शक सूचनांनुसार एका उमेदवाराला योजनेचा लाभ एकदाच घेता येतो. प्रत्यक्ष अर्ज करण्यापूर्वी सध्याचे नियम तपासणे आवश्यक आहे.

19. या योजनेचा मुख्य उद्देश काय आहे?

शिक्षण पूर्ण केलेल्या युवकांना प्रत्यक्ष कामाचे प्रशिक्षण देऊन त्यांची रोजगार मिळविण्याची क्षमता वाढवणे हा मुख्य उद्देश आहे.

20. मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेची अधिकृत माहिती कुठे मिळेल?

योजनेशी संबंधित अधिकृत माहिती CMYKPY Mahaswayam पोर्टल आणि महाराष्ट्र शासनाच्या कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता व नाविन्यता विभागाच्या सूचनांमध्ये मिळते.

महत्त्वाच्या डेली अपडेट साठी Important Links

RELATED