राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy – DPSP) प्रस्तावना भारतीय राज्यघटना ही जगातील सर्वात मोठी आणि व्यापक लिखित राज्यघटना मानली जाते. राज्यघटनेत नागरिकांचे हक्क, शासनाची रचना, केंद्र-राज्य संबंध, न्यायव्यवस्था आणि सामाजिक न्याय यांचा सविस्तर विचार करण्यात आला आहे. या राज्यघटनेतील एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State […]
मूलभूत हक्क (Fundamental Rights) – संपूर्ण माहिती भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत हक्क (Fundamental Rights) हे प्रत्येक नागरिकाला सन्मानाने, स्वातंत्र्याने आणि समानतेने जगण्यासाठी दिलेले अत्यंत महत्त्वाचे अधिकार आहेत. हे हक्क भारतीय राज्यघटनेच्या भाग III (Part III) मध्ये कलम 12 ते 35 मध्ये नमूद केले आहेत. भारताचे संविधान निर्माते यांनी हे हक्क प्रामुख्याने Constitution of the United States […]
प्रस्तावना नागरिकत्व म्हणजे एखाद्या व्यक्तीचा विशिष्ट देशाशी असलेला कायदेशीर संबंध. भारताचा नागरिक असलेल्या व्यक्तीला राज्यघटनेने दिलेले सर्व अधिकार आणि संरक्षण मिळते. भारतीय राज्यघटनेतील भाग II (Part II) मध्ये नागरिकत्वाच्या तरतुदी दिलेल्या आहेत. संबंधित कलमे नागरिकत्व म्हणजे काय? नागरिकत्व म्हणजे एखाद्या व्यक्तीची विशिष्ट राष्ट्राशी असलेली कायदेशीर सदस्यता होय. नागरिकांना मिळणारे अधिकार भारतीय नागरिकत्वाची वैशिष्ट्ये एकेरी नागरिकत्व […]
प्रस्तावना भारतीय राज्यघटना (Constitution of India) हा भारताचा सर्वोच्च कायदा आहे. देशाचे शासन कसे चालेल, नागरिकांचे हक्क व कर्तव्ये काय असतील, केंद्र आणि राज्य सरकारचे अधिकार काय असतील याची सविस्तर माहिती राज्यघटनेत दिलेली आहे. भारतीय राज्यघटना ही जगातील सर्वात मोठी लिखित राज्यघटना मानली जाते. राज्यघटना म्हणजे काय? राज्यघटना म्हणजे देशाच्या शासन व्यवस्थेचे नियम, तत्त्वे, अधिकार […]
All Competitive Exam Notes PDF All Competitive Exam Notes PDFArogya Vibhag Bharti Notes Pdfभारतीय राज्यव्यवस्था आणि संघराज्यपद्धती अभ्यासक्रम पीडीएफ नोट्स डाऊनलोडजगाचा भूगोल नोट्स PDF डाउनलोड करापर्यावरणशास्त्र नोट्स डाउनलोड करासंगणक नोट्स डाउनलोड कराGeography Of India Notes PDF DownloadGeography Of Maharashtra Notes PDF DownloadSocial Science Notes PDF DownloadEnvironment Science Notes PDF DownloadChalu Ghadamodi Notes PDF DownloadIndian Polity […]
भारतीय राज्यव्यवस्था आणि संघराज्यपद्धती अभ्यासक्रम पीडीएफ नोट्स डाऊनलोड भारतातील संघराज्य म्हणजे काय? फेडरलिझम ही सरकारची एक प्रणाली आहे ज्यामध्ये केंद्र आणि त्याचे घटक भाग जसे की राज्ये किंवा प्रांतांमध्ये अधिकार विभागले गेले आहेत . राजकारणाचे दोन संच सामावून घेण्याची ही एक संस्थात्मक यंत्रणा आहे, एक केंद्रीय किंवा राष्ट्रीय स्तरावर आणि दुसरा प्रादेशिक किंवा प्रांतीय स्तरावर. […]
भारतीय राज्यघटना महत्वाच्या घटनादुरुस्त्या व त्यांचे विषय Important Amendments In Indian Constitution Bhartiy Rajyaghatana Mahatyvachya Ghatana Durustya भारतीय राज्यघटना महत्वाच्या घटनादुरुस्त्या व त्यांचे विषय क्र.:-घटना दुरूस्ती:-वर्ष:-घटना दुरूस्तीचा विषय 1.:-1 ली घटना दुरूस्ती:-1951:-नवव्या परिशिष्टामध्ये जमीन सुधारण्याचा विषय समाविष्ट करण्यात आला. 2.:-5 वी घटना दुरूस्ती:-1955:-राज्यांची सीमा, नावे, आणि क्षेत्रफळ यात बदल करण्याचा अधिकार संसदेला देण्यात आला. 3.:-15 […]
भारतीय राज्यघटना निर्मिती महत्वाचे प्रश्न उत्तरे भारतीय राज्यघटना निर्मिती महत्वाचे प्रश्न उत्तरे 1)भारतीय राज्यघटनेची संकल्पना सर्वप्रथम कोणी मांडली? एन् एम् राॅय(1934) 2)कोणत्या रिपोर्ट मध्ये भारतीय राज्यघटनेचा आराखडा तयार करण्यात आला होता? नेहरू रिपोर्ट 3)भारतामध्ये घटना समितीची (संविधान सभा) स्थापना कोणत्या समितीच्या शिफारशी नुसार करण्यात आली? कॅबिनेट मिशन(त्रिमंत्री योजना) 4)त्रिमंत्री योजनेत(कॅबिनेट मिशन) किती सदस्य होते? 1)स्ट्रफर्ड […]
Indian Polity Notes PDF Indian Polity Notes PDF
भारतीय घटनेतील प्रमुख कलमे भारतीय घटनेतील प्रमुख कलमे भारताचे संविधान किंवा भारताची राज्यघटना हे भारत देशाचे संविधान किंवा पायाभूत कायदा ( legal basis) आहे. डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर हे राज्यघटनेचे शिल्पकार आहेत.(बॅ.जयकर यांच्या जागेवर निवडल्या गेलेले-डाॅ. आंबेडकर) भारतीय संविधानावर विविध पाश्चात्त्य संविधानांचा प्रभाव आहे. नोव्हेंबर २६ इ.स. १९४९ रोजी राज्यघटनेचा स्वीकार केला गेला व जानेवारी २६ इ.स. १९५० पासून भारताची राज्यघटना अंमलात आली. […]