वातावरणीय दाब :
वातावरणीय दाब : वातावरणीय दाब पृथ्वीभोवती हवेचे एक जाड आवरण आहे. त्यालाच वातावरण असे म्हणतात. ·🌾 पृथ्वीवर आणि पृथ्वीवरील सर्व पदार्थांवर हवेचा दाब असतो. त्याला ‘वातावरणीय दाब’ असे म्हणतात. ·🌾 पृथ्वीच्या एकक क्षेत्रफळावर पडणार्यार हवेच्या स्तंभाच्या वजनाला त्या ठिकाणचा वातावरणीय दाब म्हणतात. हवेचा दाब दर्शविणार्याव उपकरणाला साधा […]
मधमाशांचा हल्ला आणि त्यावरील उपाय
मधमाशांचा हल्ला आणि त्यावरील उपाय मधमाशांचा हल्ला आणि त्यावरील उपाय महाराष्ट्रात मधमाशा चावणे common आहे. मधमाशांचा हल्ला कोणावरही होऊ शकतो. अगदी गिर्यारोहकांना/प्रस्तरारोहकांना तसेच पर्यटकांनाही मधमाशा कडाडून चावल्या आहेत. मध्यंतरी मी वर्तमान पात्रातून लाखो मधमाशांनी अंत्ययात्रेला जाणाऱ्या गावकऱ्यांवर हल्ला चढविला. अन बऱ्याच जणांना हॉस्पिटल मध्ये भरती करावे लागले. एवढी परिस्थिती ओढविली हे वाचनात आले. थोडक्यात मधमाशा […]
गुरुत्वबल (Gravitational Force) :
गुरुत्वबल (Gravitational Force) :सफरचंद खालीच का पडले ? या प्रश्नाच्या उत्तराच्या शोधात न्यूटन यांनी गुरुत्वबलाचा शोध घेतला. गुरुत्वबल (Gravitational Force) : सफरचंद खालीच का पडले ? या प्रश्नाच्या उत्तराच्या शोधात न्यूटन यांनी गुरुत्वबलाचा शोध घेतला. न्यूटनच्या म्हणण्यानुसार विश्वातील प्रत्येक वस्तु दुसर्या वस्तूला स्वत:कडे ओढते. या प्रकारे प्रयुक्त […]
पृथ्वीचे गुरुत्व त्वरण
पृथ्वीचे गुरुत्व त्वरण : पृथ्वीचे गुरुत्व त्वरण (Earth’s Gravitational Acceleration) एखादी वस्तु विशिष्ट उंचीवरून हवेतून खाली सोडली तर ती सरळ खाली येते. खाली येताना वेग वाढतो. याचा अर्थ त्याच्यात त्वरण निर्माण होते. यालाच ‘गुरुत्व त्वरण’ असे म्हणतात. पिसा येथील झुलत्या मनोर्यातवरून एकाच वेळी वेगवेगळ्या वस्तूमानाचे दगड गॅलिलियोने खाली […]
जीवनसत्वे व त्याचे स्त्रोत
जीवनसत्वे व त्याचे स्त्रोत जीवनसत्वे व त्याचे स्त्रोत सर फ्रेडीरिक गॉवलॅड हॉपकिन नावाच्या शास्त्रज्ञाने जिवनसत्वाचा शोध लावला. सजीवांना या पोषणतत्वाची सूक्ष्म प्रमाणात गरज असली तरी, त्याच्या अभावी होणार्या आजाराची परिणामता फार मोठी आहे. आपल्याला खालील जिवनसत्वाची गरज असते. 1. जीवनसत्व – अ शास्त्रीय नांव – रेटीनॉल उपयोग – डोळे व त्वचा यांच्या आरोग्याकरिता अभावी होणारे […]
अणूंची संरचना
अणूंची संरचना Non-structural structure अणूंची संरचना Non-Structural Structure इलेक्ट्रॉन, प्रोटॉन, न्युट्रॉन हे अणूतील मूलकण आहेत. अणूच्या केंद्रकात प्रोटॉन आणि न्युट्रॉन असतात. अणूच्या केंद्रकाभोवती इलेक्ट्रॉन परिभ्रमण करतात. प्रोटॉन धनप्रभारीत, इलेक्ट्रॉन ऋण प्रभारीत तर न्युट्रॉनवर कोणताच प्रभार नसतो. अणुक्रमांक (Z) म्हणजेच अणुतील इलेक्ट्रॉन किंवा प्रोटॉनची संख्या. अनुवस्तुमानांक म्हणजे अणुतील प्रोटॉन आणि न्युट्रॉन यांच्या […]
पेशींची रचना
पेशींची रचना पेशींची रचना ऐच्छिक स्नायूमध्ये, आय स्ट्रिपवर स्थित inक्टिन त्याच्या उपहासात असलेल्या मायोसिनच्या शीर्षस्थानी येते आणि inक्टिनचा एक टोक दुसर्या टोकाला येतो. यामुळे उपहासात्मक लांबी कमी होते. या राज्यात स्नायूंचा आकुंचन होतो. जेव्हा अॅक्टिन आणि मायोसिन त्यांच्या ठिकाणी जातात, तेव्हा विडंबन त्याच्या पूर्वीच्या स्थितीत परत येते आणि स्नायू आरामशीर होतात. स्नायूंच्या आकुंचनासाठी ऊर्जा एटीपीमधून […]
प्राण्यांच्या वर्गीकरणाबद्दल संपूर्ण माहिती
प्राण्यांच्या वर्गीकरणाबद्दल संपूर्ण माहिती व वेगवेगळे सृष्टी, उपसृष्टी विभाग संघ व वर्गीकरण दिले आहे प्राण्यांच्या वर्गीकरणाबद्दल संपूर्ण माहिती सृष्टी -प्राणी उपसृष्टी – मेटाझुआ विभाग -1 : असमपृष्ठरज्जू प्राणी संघ 1. प्रोटोझुआ- अमिबा , प्लाझामोडीयम, पॅरामेशियम इ. 2. पोरीफेरा – सायकॉन , बाथस्पंज , हयलोनिमा 3. सिलेंटराटा – हायड्रा, फायसेलिया, सी-अनिमोन 4. प्लॅटीहेल्मिन्थीस […]
फ्लेमिंगचा डाव्या हाताचा नियम
फ्लेमिंगचा डाव्या हाताचा नियम फ्लेमिंगचा डाव्या हाताचा नियम इलेक्ट्रिक मोटर्ससाठी फ्लेमिंगचा डावा हा नियम व्हिज्युअल मेमोनॉमिक्सच्या जोडीपैकी एक आहे , तर दुसरा फ्लेमिंगचा उजवा हात नियम आहे (जनरेटरसाठी). ते करून उत्पन्न झाले होते जॉन अॅम्ब्रोज फ्लेमिंग उशीरा 19 व्या शतकात, एक गती दिशेने बाहेर काम एक सोपा मार्ग म्हणून विद्युत मोटर (डावीकडील नियम), किंवा इलेक्ट्रिक […]
धारा विद्युत
धारा विद्युत Dhara Vidhyat धारा विद्युत Dhara Vidhyat कुलोमचा नियम दोन प्रभारित पदार्थाच्या दरम्यान निर्माण होणारे विद्युत बल F हे त्या दोन प्रभाराच्या q १ व q २ गुणाकाराच्या स्मानुपती असून त्यांच्यातील अंतराच्या r वर्गाची व्यस्तानुपती असते. K यास चलनाचा स्थिरांक म्हणतात. स्थिर प्रभारामुळे घडणाऱ्या भौतिक परिणामाला स्थितीक विद्युत असे म्हणतात. गतिमान प्रभारामुळे घडणाऱ्या भौतिक […]