सातवी पंचवार्षिक योजना
सातवी पंचवार्षिक योजना सातवी पंचवार्षिक योजना सातव्या पंचवार्षिक योजनेची महत्वाची वैशिष्टये – कालावधी – १ एप्रिल १९८५ ते ३१ मार्च १९९० (ही योजना १५ वर्षांच्या -१९८५ ते २०००- दीर्घकालीन योजनेचा भाग होती.) अध्यक्ष – राजीव गांधी (डिसेंबर १९८९ पर्यंत), व्ही. पी. सिंग (डिसेंबर १९८९ नंतर) उपाध्यक्ष – मनमोहन सिंग (ऑगस्ट १९८७ पर्यंत), पी. शिवशंकर (जुलै […]
सरकती योजना/साखळी योजना/Rolling Plan
सरकती योजना/साखळी योजना/Rolling Plan सरकती योजना/साखळी योजना/Rolling Plan संकल्पना – “सरकती योजना” ही संकल्पना वैज्ञानिक रुपात मांडण्याचे श्रेय प्रो. गुन्नार मिर्दल यांना जाते. त्यांच्या “India’s Economic Planning in its Broader Setting” या पुस्तकात उल्लेख. कालावधी – १९७८ ते १९८३ या कालावधीसाठी बनवण्यात आलेली योजना परंतु; फक्त १ एप्रिल १९७८ ते जानेवारी १९८० दरम्यान राबविली गेली. […]
पाचवी पंचवार्षिक योजना
पाचवी पंचवार्षिक योजना पाचवी पंचवार्षिक योजना पाचव्या पंचवार्षिक योजनेची महत्वाची वैशिष्टये कालावधी – १ एप्रिल १९७४ ते ३१ मार्च १९७९ परंतु ; ही योजना १९७४ ते १९७८ या कालावधीसाठीच राबवण्यात आली. अध्यक्ष – इंदिरा गांधी उपाध्यक्ष – दुर्गाप्रसाद धर प्रतिमान – अलन मन आणि अशोक रुद्र यांच्या खुले सातत्य या प्रतीमानावर आधारित डी. डी. धर […]
मराठी साहित्य संमेलने-2019
मराठी साहित्य संमेलने-२०१९ मराठी साहित्य संमेलने-२०१९ अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन ९२ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन – ठिकाण – यवतमाळ -दुसऱ्यांदा (आधी – १९७३, अध्यक्ष – ग. दि. माडगुळकर) कालावधी – ११ – १३ जानेवारी २०१९ अध्यक्ष – डॉ. अरुणाताई ढेरे – निवडणूक न होता निवड झालेल्या पहिल्या अध्यक्षा 9३ वे अखिल भारतीय […]
चौथी पंचवार्षिक योजना
चौथी पंचवार्षिक योजना चौथी पंचवार्षिक योजना चौथ्या पंचवार्षिक योजनेची महत्वाची वैशिष्टये कालावधी – १ एप्रिल १९६९ ते ३१ मार्च १९७४ अध्यक्ष – इंदिरा गांधी उपाध्यक्ष – धनंजय गाडगीळ (मे १९७१ पर्यंत), सी. सुब्रमण्यम (मे १९७१ ते जुलै १९७२), दुर्गाप्रसाद धर (जुलै १९७२ ते मार्च 1974) प्रतिमान – अलन एस. मान व अशोक रुद्र यांच्या खुले […]
योजना अवकाश / योजनेला सुट्टी / Plan Holiday
योजना अवकाश / योजनेला सुट्टी / Plan Holiday योजना अवकाश / योजनेला सुट्टी / Plan Holiday कालावधी – १ एप्रिल १९६६ ते ३१ मार्च १९६९ अध्यक्ष – इंदिरा गांधी उपाध्यक्ष – अशोक मेहता दुसरे नाव – स्वावलंबन योजना या काळात तीन वार्षिक योजना राबवल्या गेल्या. पहिली वार्षिक योजना – कालावधी – १ एप्रिल १९६६ ते […]
तिसरी पंचवार्षिक योजना
तिसरी पंचवार्षिक योजना तिसरी पंचवार्षिक योजना तिसऱ्या पंचवार्षिक योजनेची महत्वाची वैशिष्टये – कालावधी – १ एप्रिल, १९६१ ते ३१ मार्च, १९६६ अध्यक्ष – पं. जवाहरलाल नेहरू उपाध्यक्ष – सी. एम. त्रिवेदी प्रतिमान – महालनोबीस प्रतीमानावर आधारित सुखमोय चक्रवर्ती यांच्या “The Mathematical Framework of the Third Plan” या लेखावर आधारित मुख्य भर – कृषी व मूलभूत […]
भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप
भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप स्वातंत्र्यपूर्व भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप – दादाभाई नौरोजी – पहिले व्यक्ती ज्यांनी भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी १९६७-६८ मध्ये भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न रु. ३४० कोटी तर दरडोई उत्पन्न रु. २० इतके असल्याचे सांगितले. ही पद्धत वैज्ञानिक मानली जात नाही. विल्यम डीग्बी – १९९७-९८ मध्ये भारताचे […]
दुसरी पंचवार्षिक योजना
दुसरी पंचवार्षिक योजना दुसरी पंचवार्षिक योजना दुसऱ्या पंचवार्षिक योजनेची वैशिष्टये – कालावधी – १ एप्रिल १९५६ ते ३१ मार्च १९६१. राष्ट्रीय विकास परिषदेने दुसऱ्या योजनेस २ मे १९५६ ला मान्यता दिली. अध्यक्ष – पं. जवाहरलाल नेहरू उपाध्यक्ष – टी. टी. कृष्णम्माचारी प्रतिमान – पी. सी. महालनोबीस प्रतिमान मुख्य भर – जड व मूलभूत उद्योग क्षेत्र […]