National Agriculture Insurance Scheme 2026:आता तुमच्या पिकांसाठी विमा संरक्षण मिळवा
नैसर्गिक आपत्ती, कीटक व विविध रोगांमुळे होणाऱ्या पिकांच्या नुकसानीपासून शेतकऱ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी भारत सरकारने राष्ट्रीय कृषी विमा योजना (NAIS) सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना व्यापक विमा संरक्षण देण्यात येते, ज्यामुळे अतिवृष्टी, दुष्काळ, गारपीट, पूर, तसेच कीड-रोगांमुळे झालेल्या नुकसानीच्या वेळी त्यांना आर्थिक आधार मिळतो.
या योजनेचा मुख्य उद्देश शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान कमी करणे, शेती उत्पन्नात स्थिरता निर्माण करणे आणि संकटाच्या काळात त्यांना दिलासा देणे हा आहे. पीक नुकसान झाल्यास विमा भरपाई थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते, त्यामुळे त्यांना पुढील हंगामासाठी पुन्हा उभे राहणे सोपे जाते.
National Agriculture Insurance Scheme
तसेच, राष्ट्रीय कृषी विमा योजना शेतकऱ्यांना आधुनिक कृषी तंत्रज्ञान, सुधारित बियाणे, खतांचा योग्य वापर आणि शाश्वत शेती पद्धती स्वीकारण्यास प्रोत्साहित करते. सुरक्षिततेची भावना निर्माण झाल्यामुळे शेतकरी अधिक आत्मविश्वासाने शेती करु शकतात आणि दीर्घकालीन दृष्टीने त्यांच्या उत्पन्नात वाढ होण्यास मदत होते.
National Agriculture Insurance Scheme:प्रमुख वैशिष्ट्ये
- अन्न पिके, तेलबिया आणि निवडक व्यावसायिक/बागपिक पिकांसाठी कव्हर.
- दुष्काळ, पूर, गारपीट, चक्रीवादळ, कीटक आणि रोग यासारख्या नैसर्गिक आपत्तींमुळे होणाऱ्या पिकांच्या नुकसानापासून संरक्षण.
- पीक जीवनचक्राच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांसाठी कव्हर: पेरणी/लागवडीचा धोका. स्थायी पीक नुकसान. कापणीनंतरचे नुकसान (विशिष्ट धोक्यांमुळे). गारपीट आणि भूस्खलन यासारख्या स्थानिक जोखमींमुळे होणारे नुकसान.
- लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांसाठी अनुदानित प्रीमियम.
- अधिसूचित क्षेत्रे आणि हंगामांमध्ये योजनेची उपलब्धता.
पीक विमा क्लेम कसा करावा
- नुकसानाची तक्रार नोंदवा: घटनेच्या ४८ तासांच्या आत स्थानिक कृषी कार्यालय किंवा विमा कंपनीला कळवा.
- मूल्यांकन: स्थानिक अधिकारी आणि विमा कंपनीच्या प्रतिनिधींचा समावेश असलेल्या संयुक्त पथकाद्वारे नुकसानीचे मूल्यांकन केले जाईल.
- दाव्याचा निपटारा: पडताळणीनंतर, दावे थेट शेतकऱ्याच्या बँक खात्यात हस्तांतरित केले जातात.
National Agriculture Insurance Scheme:लाभ
व्यापक पीक व्याप्ती:
- नैसर्गिक आपत्तींमुळे (पूर, दुष्काळ, गारपीट), कीटक, रोग आणि स्थानिक जोखीम यामुळे होणाऱ्या पिकांच्या नुकसानापासून संरक्षण.
- पेरणी, उभे पिके आणि काढणीनंतरच्या नुकसानासाठी संरक्षण समाविष्ट आहे.
लहान शेतकऱ्यांसाठी अनुदानित प्रीमियम:
- लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांना प्रीमियम सबसिडी मिळते, ज्यामुळे ही योजना त्यांच्यासाठी परवडणारी बनते.
सर्व शेतकऱ्यांसाठी परवडणारे प्रीमियम:
- कर्जदार आणि बिगर कर्जदार शेतकऱ्यांसाठी कमी प्रीमियम दर, कृषी कर्जातून प्रीमियम वजा केला जातो.
जलद दावा निपटारा:
- शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जलद प्रक्रिया आणि थेट दाव्याची पुर्तता.
उत्तम शेती पद्धतींना प्रोत्साहन देते:
- जोखीम कमी करण्यास आणि आधुनिक कृषी पद्धतींचा अवलंब करण्यास प्रोत्साहन देते, ज्यामुळे उत्पादकता वाढते.
विस्तृत पीक व्याप्ती:
- अन्न पिके, तेलबिया आणि बागायती पिके यांचा समावेश होतो, ज्यामुळे बहुतेक शेतकऱ्यांना संरक्षण मिळते.
देशव्यापी प्रवेशयोग्यता:
- देशभरातील शेतकऱ्यांसाठी उपलब्ध, ज्यामुळे ते राष्ट्रीय सुरक्षा जाळे बनते.
प्रीमियम दर
- औषध पिके आणि तेलबिया:
- खरीप पिके: विम्याच्या रकमेच्या ३.५%.
- रब्बी पिके: विम्याच्या रकमेच्या १.५%.
- व्यावसायिक आणि बागायती पिके: विमा उतरवलेल्या रकमेच्या १.५%.
- व्यावसायिक आणि बागायती पिके: विमा उतरवलेल्या प्रीमियमचे दर लागू. लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांसाठी प्रीमियम १०% पर्यंत अनुदानित आहे जो राज्य सरकार आणि भारत सरकार सामायिक करते.
National Agriculture Insurance Scheme:पात्रता
कर्जदार शेतकरी:
- वित्तीय संस्थांकडून (बँका, सहकारी संस्था, इ.) हंगामी कृषी ऑपरेशन्स (SAO) कर्ज घेणाऱ्या शेतकऱ्यांना या योजनेअंतर्गत आपोआप संरक्षण मिळते.
- कर्जदार शेतकऱ्यांसाठी कव्हर अनिवार्य आहे आणि कर्जाच्या रकमेतून प्रीमियम वजा केला जातो.
कर्ज न घेणारे शेतकरी:
- कर्ज न घेणारे शेतकरी विमा संरक्षणासाठी स्वेच्छेने अर्ज करू शकतात.
- प्रत्येक पीक हंगामाच्या अंतिम मुदतीपूर्वी अर्ज सादर करणे आवश्यक आहे.
अधिसूचित पिके आणि क्षेत्रे:
- विमा उतरवायची असलेली पिके आणि ही योजना लागू असलेल्या क्षेत्रांची घोषणा सरकार दरवर्षी करते.
National Agriculture Insurance Scheme:अर्ज प्रक्रिया
ऑफलाइन
कर्जदार शेतकऱ्यांसाठी अर्ज प्रक्रिया
- पायरी-१: कर्जदार शेतकऱ्यांनी त्यांच्या जवळच्या बँकेत किंवा प्राथमिक कृषी सहकारी संस्थेच्या (PACS) शाखेत जावे, जिथे त्यांनी कर्ज घेतले आहे.
- पायरी-२: बँक आपोआप शेतकऱ्याची NAIS मध्ये नोंदणी करेल.
- पायरी-३: कर्जाच्या वेळी कर्जाच्या रकमेतून थेट प्रीमियम कापले जातात.
कर्जदार नसलेल्या शेतकऱ्यांसाठी अर्ज प्रक्रिया
- पायरी-१: बँक किंवा विमा कार्यालयाला भेट द्या
- NAIS देणाऱ्या बँकेच्या जवळच्या शाखेत जा किंवा NAIS अंतर्गत कव्हर देणाऱ्या अधिकृत विमा कंपनीच्या कार्यालयाला भेट द्या.
- पायरी-२: अर्ज भरा
- राष्ट्रीय कृषी विमा योजनेसाठी अर्ज भरा.
- पायरी-३: आवश्यक कागदपत्रे द्या
- आवश्यक कागदपत्रे सादर करा जसे की: आधार कार्ड किंवा सरकारने जारी केलेला कोणताही ओळखीचा पुरावा.जमिनीच्या मालकीचा किंवा भाडेकराराचा पुरावा.पीक पेरणीचा तपशील (लागू असल्यास).दाव्याच्या वितरणासाठी बँक खात्याचा तपशील.
- पायरी-४: प्रीमियम भरा
- अर्ज करताना प्रीमियमची रक्कम भरा. प्रीमियमची रक्कम पिकाच्या प्रकारावर आणि निवडलेल्या कव्हरवर आधारित असते.
मदतीसाठी संपर्क करा
अर्ज प्रक्रियेदरम्यान तुम्हाला मदत हवी असल्यास किंवा काही प्रश्न असल्यास, तुम्ही संपर्क साधू शकता:
Toll-Free Helpline: 1800-180-1551
Email: pmfby-support@gov.in
Website: https://www.pmfby.gov.in/
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड किंवा वैध ओळखपत्र.
- जमिनीच्या नोंदी किंवा भाडेकराराचा पुरावा.
- पीक पेरणी प्रमाणपत्र (आवश्यक असल्यास).
- दाव्याच्या वितरणासाठी बँक खात्याची माहिती.
